Het kabinet heeft de veiligheidsregio Groningen gevraagd om crisisnoodopvang in te zetten voor mensen die in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel zitten. Dat betekent dat mensen voor een week ondergebracht worden in bijvoorbeeld sporthallen. Hierdoor wordt het aanmeldcentrum tijdelijk ontlast. Burgemeester van Groningen Koen Schuiling heeft nog niet op het verzoek gereageerd.

Het aanmeldcentrum in Ter Apel heeft plaats voor tweeduizend asielzoekers, maar dit aantal is al heel vaak overschreden. Tot deze week werd er steeds op het nippertje een oplossing gevonden. Zo werden er een aantal weken terug in de avond nog honderden mensen overgebracht naar onder meer Oss.

Maar afgelopen nacht kwam het tot een nieuw dieptepunt. Het lukte het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet meer om mensen op tijd over te brengen naar andere locaties. Daardoor moesten in de nacht van dinsdag op woensdag mensen buiten slapen. Uiteindelijk hebben medewerkers van het COA de asielzoekers halverwege de nacht alsnog opgevangen in wachtruimtes, maar er waren geen bedden voor ze.

Staatssecretaris Eric Van der Burg (Asiel) verwacht dat het ernstige tekort aan bedden deze week nog niet is opgelost. Aangezien het COA hun wettelijke taak om iedereen die in Nederland asiel aanvraagt opvang te bieden niet meer kan uitvoeren, deed het kabinet een beroep op de Veiligheidsregio Groningen. Het is vervolgens aan de gemeenten in deze regio om ja te zeggen tegen de oproep en de crisisnoodopvang te creëren.

De verwachting is dat er de komende tijd zo'n tweehonderd asielzoekers per dag naar Ter Apel komen, zegt bestuurder Milo Schoenmaker van het COA. Hij noemde het "buitengewoon teleurstellend" dat het niet lukt om iedereen goed onderdak te bieden, ondanks herhaalde oproepen aan alle gemeenten in Nederland.

Crisisnoodopvang ook in 2015 ingezet, maar eigenlijk wilde niemand dit nog een keer

In 2015 en 2016 werd crisisnoodopvang ook als noodgreep gebruikt door het kabinet. In dat jaar kwamen er per week gemiddeld zo'n vierduizend vluchtelingen, vooral uit Syrië, naar Nederland. Door het hele land werden er toen sporthallen omgetoverd tot opvanglocaties.

Er kwam toen veel kritiek op de manier waarop de vluchtelingen werden opgevangen. In sporthallen hebben mensen bijvoorbeeld amper privacy en leven ze dicht op elkaar. Omdat de leefomstandigheden niet prettig zijn op de crisislocaties mogen mensen er maar een week verblijven. Hierdoor werden de vluchtelingen in 2015 en 2016 van hot naar her verplaatst.

Het kabinet wilde liever niet weer gebruikmaken van crisisnoodopvang, maar helaas is er deze week geen andere oplossing meer voor handen. Naar verwachting kan het COA op korte termijn alsnog gebruikmaken van andere locaties, waardoor de crisisnoodopvang mogelijk alleen voor deze week nodig is. Er is in tegenstelling tot zeven jaar geleden vooralsnog daarom enkel een beroep gedaan op de omliggende regio.

Asielzoekers liggen urenlang buiten aanmeldcentrum Ter Apel
47
Asielzoekers liggen urenlang buiten aanmeldcentrum Ter Apel

COA wijst op duizenden lege bedden bedoeld voor Oekraïners

Terwijl in het aanmeldcentrum in Ter Apel meer dan vijftig mensen op stoelen in de wachtruimte moesten overnachten, bleven duizenden bedden die zijn bedoeld voor de opvang van Oekraïners onbeslapen. "Help ons daar dan mee", zei Schoenmaker. Volgens de baas van het COA kan hier "morgenochtend al" gebruik van worden gemaakt, waarmee de opvang direct weer op niveau zou zijn.

Oekraïners hoeven in Nederland geen asiel aan te vragen. Niet het COA maar de Veiligheidsregio's zijn verantwoordelijk voor hun opvang. Voor de vluchtelingen zijn inmiddels al tienduizenden bedden gerealiseerd, waarvan er duizenden leeg zijn. Dit wringt met de moeilijkheden waar het COA tegenaan loopt.

Het tekort aan plekken voor reguliere asielzoekers ligt "niet aan alle gemeenten", merkt de COA-bestuurder op. "Maar er zijn gemeenten die zich niet aangesproken voelen." Schoenmaker denkt dat het moment is aangebroken om gemeenten te dwingen om asielzoekers op te vangen. Hiervoor moet eerst een wet worden gemaakt waarmee de Tweede en Eerste Kamer akkoord moeten gaan. Van der Burg hoopt dat voor de zomer te bewerkstelligen.

De staatssecretaris is niet blij met de situatie, zei hij. "Zo horen we het in Nederland niet te doen." Hij zegt vanaf deze woensdag iedere dag met de diensten om tafel te gaan die verantwoordelijk zijn voor de asielopvang om te kijken waar de komende nacht slaapplekken gevonden kunnen worden.

Uiteindelijk wil Van der Burg toe naar een tweede en wellicht een derde aanmeldcentrum in Nederland, zodat niet langer iedereen die asiel wil aanvragen eerst naar Ter Apel moet.

Asielzoekers liggen urenlang buiten aanmeldcentrum Ter Apel
47
Asielzoekers liggen urenlang buiten aanmeldcentrum Ter Apel