Het kabinet heeft te maken met fikse miljardentegenvallers. Reparatievoorstellen moeten ook langs oppositiepartijen om zeker te zijn van steun in de Eerste Kamer. De snelste route is via JA21, GroenLinks of PvdA, maar na een eerste gesprek met de fractievoorzitters van deze partijen, stuitten premier Mark Rutte en minister Sigrid Kaag (Financiën) vooral op weerstand.

"Dit was een teleurstellend gesprek. We hadden op meer ambitie gehoopt", zei GroenLinks-leider Jesse Klaver na afloop.

"Om de miljardenreparaties te kunnen steunen, zullen kabinet en coalitie echt een heel eind uit hun comfortzone moeten komen", zei Annabel Nanninga, fractievoorzitter van JA21 in de Eerste Kamer.

Het lijstje tegenvallers is fors dit jaar. Spaarders die te veel belasting hebben betaald moeten worden gecompenseerd, er moet meer geld naar Defensie en er is geen politieke steun voor een geplande bezuiniging bij de jeugdzorg en het niet verhogen van de AOW-uitkering.

Daarbovenop wordt de roep om mensen nog meer te compenseren voor de alsmaar duurder wordende boodschappen en energiekosten steeds luider.

De oplossing zal voor een belangrijk deel in de Voorjaarsnota komen te staan. Dat is het eerstvolgende moment dat de huidige begroting kan worden aangepast. Voor 1 juni moet dat document bij de Tweede Kamer binnen zijn.

PvdA'er Kuiken: 'Ik maak me echt zorgen'

Gesprekken tussen coalitiepartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie en het kabinet waren eind april voorlopig afgerond. Rutte en Kaag zijn deze week begonnen om de wensen van de oppositie te noteren. Maar waar de kabinetsdelegatie vooral de wensen kwam noteren, hadden ze bij de oppositie op meer gerekend.

PvdA-fractievoorzitter Attje Kuiken, die gezamenlijk met Klaver onderhandelde, hoopte dat de houding van de kabinetsleden nog gaat veranderen. "Ze hingen achterover om te horen wat wíj wilden. Dat is de omgekeerde volgorde."

Het verkleinen van de vermogensongelijkheid is de eerste prioriteit van deze partijen. Daarbij moet er op korte termijn iets gebeuren, zegt Kuiken. "Mensen kunnen hun energierekening, boodschappen en huren niet meer betalen. Gisteren verscheen er nog een rapport van het Nibud dat ook de middeninkomens in de problemen komen. Ik maak me echt zorgen."

Nanninga (JA21): 'Er werd nogal stug bij gekeken'

De route over 'rechts' stuit op minstens zoveel bezwaren. "Er werd vanuit het kabinet gezegd dat er geen taboes waren, maar er bleek wel degelijk een bepaalde bandbreedte te zijn", zegt Nanninga.

Samen met Joost Eerdmans, fractieleider van JA21 in de Tweede Kamer, gaf zij de wensen door aan Kaag en Rutte: koopkrachtreparatie, minder immigratie en de stikstofplannen moeten het raam uit van JA21. Nanninga: "Er werd nogal stug bij gekeken. We hoorden geen ja of nee."

Hoe nu verder?

Hoe nu verder? Dat is voor deze partijen ook de vraag. "Wat is het proces? Wat gaat er gebeuren? Op welke manier? Op heel veel van die vragen hebben wij ook geen antwoord gekregen", aldus Klaver.

Ook bij JA21 was het duidelijk dat er nog niet is onderhandeld. "Er werd geen Monopoly gespeeld, zo van: geef jij mij de Kalverstraat, dan krijg jij Het Spui", zegt Nanninga.

GroenLinks en PvdA willen het liefst een debat zodat er in de openbaarheid kan worden gesproken over de verschillende ideeën die er leven, maar de coalitie blokkeerde dit voorstel dinsdag nog. Volgende week dinsdag doen de partijen opnieuw een poging.