Hugo de Jonge maakte woensdag in de aanloop naar het Kamerdebat van donderdag appverkeer over de mondkapjesdeal openbaar. Hieruit blijkt dat De Jonge zelf contact met Sywert van Lienden had en ook dat hij invloed op de gang van zaken had. Ook blijkt uit de berichten dat beeldvorming erg belangrijk was voor het ministerie van Volksgezondheid. Een overzicht.

De afbeeldingen in dit bericht zijn gemaakt op basis van de vrijgegeven documenten.

Om bij het begin te beginnen: op 19 maart 2020 hebben Van Lienden (destijds nog CDA-lid) en De Jonge voor het eerst contact via WhatsApp. Al gaat het hier alleen nog om een amicaal bericht waarin Van Lienden de minister succes wenst.

Een dag later appt Van Lienden met Bart van den Brink, politiek adviseur van De Jonge. "Waar kan je je melden als je aanbod hebt voor mondkapjes?", vraagt hij. Van den Brink legt uit hoe hij contact krijgt met het verkoopteam en laat weten dat Van Lienden door een ambtenaar gebeld zal worden.

In de dagen die volgen hebben Van Lienden en Van den Brink meerdere keren contact. Het leidt ertoe dat Van Lienden een opening bij het landelijke inkoopcrisiscentrum krijgt en dit centrum zelfs een bezoek brengt.

Hoewel er in deze periode geen WhatsApp-contact tussen De Jonge en Van Lienden is, heeft de minister ambtenaren dan al wel aangespoord om contact te onderhouden met de opiniemaker.

Door een tweet van Van Lienden raakt contact in stroomversnelling

Het contact tussen Van Lienden en de top van het ministerie komt pas echt op gang op 10 april 2020.

Van Lienden deelt op deze dag op Twitter dat hij door de inspectie is gebeld met de boodschap of hij wil stoppen met het leveren van beschermende mondkapjes aan thuiszorgorganisaties. Ook uit Van Lienden in zijn tweet kritiek op het ministerie: "Voor mensen die het weer beter weten: privaat gefinancierd, aangeboden aan overheid (nooit gereageerd), werkgever die om z'n mensen geeft en toonaangevend is in de sector. Ben echt stil van wat we tegenkomen de afgelopen drie weken."

Van den Brink stuurt Van Lienden een berichtje:

Ook brengt hij De Jonge op de hoogte van de kwestie rond de inspectie en de tweet. Uit het antwoord van De Jonge blijkt dat de bewindspersoon niet blij was met het beeld dat Van Lienden deelde op Twitter.

Dezelfde avond heeft De Jonge ook contact over een voorval met toenmalig minister Martin van Rijn (verantwoordelijk voor de inkoop van beschermingsmiddelen) en topambtenaren.

Een uur later laat Van den Brink aan Van Lienden weten dat hij gebeld gaat worden door een topambtenaar. De Jonge was hier blij mee en reageerde met "Super, doen!" de Volkskrant onthulde dit vorige week al op basis van Wob-documenten. Dit telefoontje zorgde ervoor dat de mondkapjesdeal sneller vorm kreeg.

Van Lienden appt de volgende dag naar Van den Brink dat "de link het een en ander in gang heeft gezet", waarna de politiek adviseur van De Jonge enthousiast reageert:

'Beter inside pissing out, dan outside pissing in'

De deal met Van Lienden werd eigenlijk afgeraden door het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH), vertelde voormalig coördinator Rob van der Kolk vorige zomer in Met het Oog op Morgen.

Van Lienden wordt zelfs door de bewakers van het crisiscentrum uit het pand gezet. De opiniemaker stuurt Van den Brink daar op die dag ook een bericht over.

Hoewel de seinen op rood staan en het LCH het geen goede deal vindt, krijgt Van Lienden het dus toch voor elkaar via zijn contacten bij het ministerie. Een topambtenaar appt op 12 april naar De Jonge:

De Jonge moedigt het ministerie opnieuw aan om een deal te sluiten. Bovendien lijkt het hem beter om Van Lienden "inside pissing out" te hebben dan "outside pissing in". Wat er vrij vertaald op neerkomt dat ze hem lastig vinden en liever dicht bij zich hebben, zodat ze nog enige invloed op hem kunnen hebben (hou je vijanden dichterbij dan je vrienden).

Ook blijkt uit het appverkeer dat de minister persoonlijk op de hoogte is gebracht toen er een deal met Van Lienden was gesloten. Een topambtenaar stuurt hem op 25 april een bericht daarover. De Jonge zei vorige zomer nog tegen de Kamer dat de deal "publiekelijk" bekend was. Hij zei er toen niet bij dat hij hierover ook zelf geïnformeerd was.

Sywert moet nog snel gebeld worden voor hij op televisie komt

Iets later in april is er weer contact tussen De Jonge en Van Lienden. Op de 29e stuurt de opiniemaker hem een bericht waarin hij zijn frustratie over de werkwijze van het LCH uit. Hij zegt dat er "veel misgaat", dat "LCH met zeer veel moeite in beweging is te krijgen" en dat hij nog "veel verbeterslagen ziet".

De Jonge heeft hier vlak erna contact over met Van Rijn, die meteen navraag doet bij zijn ambtenaren. Hij laat De Jonge weten dat ze Van Lienden gaan bellen. Ook stuurt hij De Jonge een eerste reactie op Van Liendens bericht door. Hij appt onder meer: "Vind het heel teleurstellend dat hij (Van Lienden, red.) vervolgens zo negatief doet over het LCH. Dat had hij juist beloofd niet te doen."

Maar daar blijft het niet bij. In de eerste week van mei trekt Van Lienden opnieuw aan de bel bij De Jonge. Hij laat weten dat hij bezig is met een stichting en aangaande mondkapjes nog veel meer wil leveren. Van Lienden wil hier graag met de minister over bellen.

De Jonge reageert positief, maar heeft weinig tijd. "Mag 't einde week?", vraagt de minister aan Van Lienden.

Als Van Lienden vervolgens aan De Jonge laat weten dat hij bij Nieuwsuur uitgenodigd is om te praten over de mogelijkheden die hij ziet, brengt De Jonge snel Van Rijn hiervan op de hoogte.

De Jonge wacht donderdag een zwaar debat in de Tweede Kamer

Al met al blijkt dus uit de correspondentie dat De Jonge meerdere malen contact met Van Lienden heeft gehad en wel degelijk enige invloed op de omstreden mondkapjesdeal heeft gehad. Ook komt het beeld naar voren dat ambtenaren door De Jonge zijn aangemoedigd om contact met Van Lienden te onderhouden. Daarnaast blijkt dat vooral De Jonge gevoelig is voor de kritiek die Van Lienden uit op Twitter.

De Jonge erkende woensdag dat hij eerder opening van zaken had moeten geven over zijn contact met Van Lienden, maar blijft erbij dat hij "geen verantwoordelijkheid heeft gedragen en geen betrokkenheid bij onderhandelingen of besluitvorming gehad heeft". Het is aan de Kamer om deze uitspraken naast de gepubliceerde informatie te leggen en een oordeel te vellen.

Zo ging Sywert van Lienden van held naar gehaat
216
Zo ging Sywert van Lienden van held naar gehaat