Veel partijen in de Tweede Kamer zijn ontevreden over de manier waarop het kabinet huishoudens wil compenseren voor de stijgende energieprijzen. Tegelijkertijd ziet een meerderheid dat dit de minst slechte oplossing is als je op korte termijn iets wil regelen.

"Dit is niet ideaal", zei Pieter Grinwis (CU) over de kabinetsplannen van bijna 3 miljard euro. "Het is grof geschut op de korte termijn." D66-Kamerlid Steven van Weyenberg: "Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan."

De oppositiepartijen waren een stuk kritischer. "Het kabinet doet niet alles om de mensen te helpen", zei GroenLinks-leider Jesse Klaver. Zijn partij wil dat de energieprijzen worden bevroren. SP'er Mahir Alkaya vroeg om "een solidariteitsheffing" van de allerrijksten. Henk Nijboer (PvdA) was ook ontevreden. "Voor sommige mensen is dit te veel en voor veel mensen is dit te weinig."

Een hogere energienota treft vooral mensen met de laagste inkomens. Daar lag ook voor een deel het ongemak in de Kamer. De maatregelen zijn volgens de linkse oppositie namelijk niet gericht genoeg.

Vanuit de Kamer werd nog geopperd om de reiskostenvergoeding te verhogen. Die staat nu op 19 cent per kilometer en wordt in het coalitieakkoord per 2024 verhoogd, maar in de Kamer gaan nu stemmen op om dat naar voren te halen.

Hoogste inflatie in veertig jaar holt koopkracht uit

De Russische inval in Oekraïne heeft naast het menselijke leed ook economische gevolgen, becijferde het Centraal Planbureau twee weken terug. Dat is vooral terug te zien in de hogere energieprijzen. Die waren voor de invasie al flink gestegen, mede door "de economische schokken van de coronapandemie", schreef het Planbureau.

Dat leidt niet alleen tot een flink hogere energierekening, want ook prijzen van andere producten die in meer of mindere mate met gas worden geproduceerd stijgen. Daardoor heeft Nederland inmiddels te maken met de hoogste inflatie in bijna veertig jaar en wordt de koopkracht uitgehold.

Gemiddeld krimpt de portemonnee van huishoudens dit jaar met 2,7 procent. Dat kan in een slecht scenario zelfs verder dalen naar 3,4 procent. Een gemiddeld koopkrachtcijfer zegt eigenlijk niets over individuele gevallen, maar het geeft wel aan dat het leven voor heel veel mensen duurder wordt.

Kabinet trekt 6 miljard euro uit voor compensatie

Het kabinet trekt voor nu een kleine 3 miljard euro uit. Dat bedrag komt boven op de al eerder toegezegde 3 miljard euro om de hoge energierekening te compenseren. Per 1 april worden de accijnzen op brandstof verlaagd en per 1 juli gaat de btw op de energierekening tijdelijk omlaag.

Via de gemeenten wordt een energietoelage van 800 euro uitgekeerd voor mensen met een laag inkomen. Specifieker zijn dit 800.000 huishoudens die op of net boven het sociaal minimum verdienen. "Dit is de meest gerichte, uitvoerbare manier om huishoudens met een laag inkomen te ondersteunen", schreef het kabinet eerder.

Het kabinet heeft nog niet gereageerd op de vragen en ideeën vanuit de Kamer. Het debat is in tweeën geknipt omwille van de tijd en wordt woensdagochtend hervat.