"Het land gaat weer open", was de optimistische boodschap van minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) op misschien wel de laatste coronapersconferentie. De enige zorg is dat er een nieuwe variant opduikt waardoor mensen toch weer massaal ernstig ziek worden en de zorg overbelast raakt.

"Corona wierp een schaduw over onze levens. Corona maakte ons eenzaam. Corona verdeelde ons soms tot op het bot", zei Kuipers dinsdagavond.

Het was opvallend dat de bewindsman in de verleden tijd sprak. De grootste problemen lijken nu echt achter ons te liggen. Kuipers: "Gelukkig komen we nu in een andere fase."

Die andere fase kenmerkt zich door een enorm aantal besmettingen, zonder dat de ziekenhuisopnames meestijgen. Dankzij de vaccins, boosters en opgebouwde immuniteit na een besmetting zijn we beter tegen corona beschermd, zei Kuipers. "Bovendien is omikron minder ziekmakend."

Kuipers maakt zich ook geen zorgen over de uitgestelde zorg die er door de pandemie nog ligt, zei hij. Dat komt doordat steeds meer ziekenhuizen laten weten de zogenoemde kritieke planbare zorg op tijd te kunnen leveren. Het gaat om zorg die binnen zes weken moet worden geleverd om gezondheidsschade te voorkomen, zoals een openhartoperatie.

"Ziekenhuizen hebben vooral problemen met uitval van personeel", zei Kuipers. Volgens de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) ligt het ziekteverzuim op de ic's en op de verpleegafdelingen rond de 10 procent.

'Wegblijven van lockdownachtige maatregelen'

Het kabinet zal zich vanaf nu moeten voorbereiden op mogelijke nieuwe varianten waar mensen wél massaal ernstig ziek van worden, waardoor de zorg opnieuw overspoeld zou worden.

Alleen hard ingrijpen zoals de afgelopen twee jaar is gebeurd, wil Kuipers uit alle macht voorkomen. De mentale schade die dat weer veroorzaakt - vooral bij jongeren - is enorm, blijkt uit meerdere onderzoeken, waaronder een deze week verschenen rapport van de Gezondheidsraad.

"We willen zoveel mogelijk van lockdownachtige maatregelen wegblijven. Dat hebben we twee jaar lang gedaan en we weten wat de impact is", zei Kuipers. Hij verwees op zijn eerste persconferentie al op het probleem van eenzaamheid bij jongeren als gevolg van de lockdowns.

'Het zijn heel zware tijden geweest'

Om je voor te bereiden op een nieuwe variant, moet je waakzaam zijn, vooral internationaal, zei Kuipers. Maar wat volgt, zijn vooralsnog vooral vragen.

"Beschermt een vaccin? Voor hoelang? Beschermt een eerdere infectie? Wat is de kans op ziekenhuisopname?"

Daarna kunnen afhankelijk van de antwoorden op die vragen maatregelen worden getroffen. Boostervaccins moeten beschikbaar zijn zodat je die in een korte periode kunt toedienen. "Enkele weken, of een maand", zei Kuipers.

Als het virus toch weer oplaait, dan zijn maatregelen onvermijdelijk. Kuipers zet dan alleen in op het zoveel mogelijk openhouden van de samenleving en het klein houden van het aantal besmettingen.

Want zoals de bewindsman al in zijn inleiding zei: "Het zijn heel zware tijden geweest."

Themadag: Het leven na de pandemie

  • Vrijdag organiseert NU.nl een dag over het leven na de pandemie.
  • Op een extra rubriek op de voorpagina blikken we vooruit op de tijd zonder (zware) maatregelen. Hoe pakken we het leven op? Wat is definitief veranderd? Hoe is het met onze mentale gezondheid?
  • Je kan op reactieplatform NUjij met andere bezoekers én experts in gesprek gaan over deze artikelen en aan de hand van stellingen.
  • We sluiten de dag af met een Q&A met hoogleraar Chantal Bleeker over hoe we in de toekomst om moeten gaan met uitbraken van infectieziekten.