Na twee lange dagen debatteren over de regeringsverklaring hebben oppositiepartijen tevergeefs geprobeerd het regeerakkoord aan te passen. Partijen hoopten op een "uitgestoken hand" van premier Mark Rutte, maar aan het einde van de dag was er nauwelijks iets veranderd.

Het wensenlijstje van de oppositiepartijen was duidelijk: de AOW moest worden verhoogd en de bezuiniging op de jeugdzorg moest van tafel.

Maar Rutte was er na een half uur al uit. "Ik ga dat vandaag niet toezeggen."

Oppositiepartijen hoopten juist op een levendige discussie, met een uitwisseling van argumenten. Maar als de uitkomst voor het middaguur al vaststond, dan kon de Kamer het debat net zo goed "heel kort houden", zei GroenLinks-leider Jesse Klaver.

De gedachten gingen ook uit naar Herman Tjeenk Willink. Toen het onderlinge vertrouwen tussen de partijen door Ruttes gestuntel over de positie van Pieter Omtzigt een dieptepunt had bereikt, had de informateur van het eerste uur voorgesteld om het eerst samen eens te worden over wat de problemen zijn, en pas daarna naar oplossingen te zoeken.

Rutte draaide dat principe om: de uitkomst stond al vast, zonder dat er een debat over de inhoud werd gevoerd.

De premier had dinsdagochtend in zijn regeringsverklaring nog benadrukt dat het coalitieakkoord niet is dichtgetimmerd en dat afspraken niet "met bloed zijn ondertekend". Hij bood de Kamer "een uitgestoken hand".

Eerdmans: '0,0 draagvlak om AOW niet te verhogen'

Ondanks die toezegging bleven oppositiepartijen teleurgesteld achter. PvdA-leider Lilianne Ploumen diende namens de gehele oppositie een motie in om de AOW toch extra te verhogen, maar er kwam geen steun vanuit de coalitie.

"Een misser", waarschuwde Joost Eerdmans (JA21) nog. "Er is 0,0 draagvlak in Nederland voor dit besluit. Het gaat ook niet gebeuren, want in de Eerste Kamer is er geen meerderheid voor."

Eerdmans, Klaver en Ploumen hebben alle drie afzonderlijk van elkaar een belangrijke troef in handen. Zij kunnen de coalitie van VVD, D66, CDA en ChristenUnie in de Eerste Kamer aan een meerderheid helpen.

Toch kon ook dat machtsmiddel er niet voor zorgen dat de bezuiniging van 500 miljoen euro op de jeugdzorg van tafel ging. Net zoals bij de AOW liet Rutte al vrij snel in het debat weten dat het plan gewoon in de boeken bleef staan. Een motie - dit keer van Klaver - kreeg opnieuw geen steun van de coalitie.

Rutte steunt SP-plan pas na interventie CDA

Veelzeggend voor de niet-veranderde bestuursstijl was misschien een opmerkelijk voorval helemaal aan het einde van het debat van woensdagavond.

SP-leider Lilian Marijnissen verzocht het kabinet in een motie om "het totale aantal sociale huurwoningen niet verder te laten afnemen". Dat was sinds 2013 namelijk wel het geval.

Rutte wilde zich hier niet op vastpinnen, tot verbazing van Marijnissen. Accepteert de premier dat het aantal sociale huurwoningen dan wel daalt? "Ik kan me dat niet voorstellen", zei de SP-leider.

Pas toen CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma zich ermee bemoeide, begon Rutte te bewegen. Heerma kon zich namelijk óók niet voorstellen dat er minder sociale huurwoningen zouden zijn aan het einde van de kabinetsperiode.

In het regeerakkoord staat namelijk klip en klaar dat er honderdduizenden betaalbare woningen bij moeten komen in de komende jaren.

Rutte stemde uiteindelijk lachend in met de SP-motie, die hij even daarvoor nog naar de prullenbak had verwezen. "Ik kan er prima mee leven." Marijnissen verzuchtte: "Nou ja. Dit is dan de uitgestoken hand."

Klaver: 'Het viel tegen met de nieuwe bestuurscultuur'

Het blijft gissen waar en hoe Rutte de oppositie nu precies tegemoet wil komen en wat er is veranderd aan de bestuurscultuur.

Na 22 uur debatteren is er nauwelijks een euro vertimmerd aan de kabinetsplannen. Alleen de hulplijn 113 voor zelfdodingpreventie krijgt er op verzoek van BBB-leider Caroline van der Plas wat geld bij, maar dat is puur budgettair gezien verwaarloosbaar.

"Het viel tegen met de nieuwe bestuurscultuur. Veel mooie woorden dat alles moet veranderen, maar veel is hetzelfde gebleven", was Klavers conclusie uiteindelijk na afloop van het debat.

Kamerleden boos na tirade Wilders: 'Voorzitter gaf hem te veel ruimte'
210
Kamerleden boos na tirade Wilders: 'Voorzitter gaf hem te veel ruimte'