In kabinet-Rutte IV is D66'er Alexandra van Huffelen niet langer verantwoordelijk voor een goede afhandeling van de toeslagenaffaire. VVD'er Aukje de Vries volgt haar op als staatssecretaris voor Toeslagen en Douane. Hoewel kabinet-Rutte III beterschap en compensatie voor de slachtoffers van de toeslagenaffaire had beloofd, verliep dat onder Van Huffelen nog allesbehalve vlot.

Eind 2020 vertrok Menno Snel als staatssecretaris van Financiën. Zijn post werd in tweeën geknipt, zodat iemand zich specifiek op de grote kinderopvangtoeslagproblemen kon richten. Dat werd Van Huffelen, met de portefeuille Toeslagen en Douane. Haar collega Hans Vijlbrief kreeg de algemenere post Fiscaliteit en Belastingdienst en was zo ook zijdelings betrokken bij de toeslagenaffaire. Beiden worden nu vervangen. De Vries (VVD) volgt Van Huffelen op en Vijlbrief wordt vervangen door CDA'er Marnix van Rij. Sigrid Kaag (D66) wordt minister van Financiën.

Van Huffelen had sinds eind januari 2021 de taak om uit te zoeken hoeveel mensen slachtoffer zijn geworden van die fraudeaanpak en zou de gedupeerden compenseren. Nu, elf maanden later, schiet de compensatie echter nog niet echt op. Zeker 47.000 mensen meldden zich voor compensatie, veel meer dan verwacht. Verreweg de meeste mensen werden niet geholpen, Het lijkt verdacht veel op de situatie waarmee de toeslagenaffaire begon, concludeerde de Nationale ombudsman in oktober.

Waar draaide de toeslagenaffaire ook alweer om?

  • Honderden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte aangemerkt als fraudeur.
  • Zij moesten grote bedragen terugbetalen, wat in sommige gevallen leidde tot ernstige financiële en persoonlijke problemen.
  • Slachtoffers raakten diep in de schulden, raakten hun huis kwijt en zagen hun huwelijk stranden. Mogelijk ruim duizend kinderen werden uit huis geplaatst als gevolg van de financiële problemen.

Tot september nog geen 5 procent geholpen

Van die 47.000 personen die zich tot eind september hadden gemeld, hadden er op dat moment slechts zo'n 3.650 een volledige beoordeling gehad, bleek diezelfde maand uit cijfers van Van Huffelen. Op hoeveel de teller nu staat, is niet bekend. Ook worden ouders slecht op de hoogte gehouden over de status van hun klacht. Voor honderden van de kinderen die als gevolg van de toeslagenaffaire uit huis werden geplaatst, is nog steeds geen oplossing gevonden.

Uiteindelijk moet het ingewikkelde kinderopvangsysteem volledig op de schop gaan. In 2025 moet de kinderopvang vrijwel volledig gratis zijn voor alle ouders, staat in het regeerakkoord. De overheid moet het geld dan rechtstreeks aan de kinderopvangcentra betalen. Ouders krijgen dus niet langer overheidsgeld om hun kinderopvang te bekostigen, wat een hoop bureaucratische rompslomp zou moeten voorkomen.

Ook in kabinet-Rutte IV is Van Huffelen staatssecretaris. Ze gaat aan de slag als staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Digitalisering.