De ziekenhuizen raken steeds voller met COVID-19-patiënten, waardoor de zorg onder hoogspanning staat. De ic-capaciteit loopt tegen zijn grenzen aan en de kritieke planbare zorg, zoals chemotherapie en niertransplantaties, wordt afgeschaald. Experts waarschuwen hier al weken voor, maar het demissionaire kabinet neemt vanavond pas strengere maatregelen.

Het kabinet probeerde de alsmaar stijgende trend van de coronacijfers aanvankelijk om te buigen met een waarschuwing. Als we de basismaatregelen niet naleven, dan lopen we het risico dat er "meer" komen, zei demissionair premier Mark Rutte maandag.

Dat was precies in lijn met het OMT-advies dat het kabinet vlak voor het weekend had ontvangen: houd je aan de voorschriften om een lockdown te voorkomen.

Het was volgens het OMT "DE ENIGE WIJZE om dat te voorkomen!", schreef het adviesorgaan aan het kabinet, inclusief hoofdletters en uitroepteken. Het blijft gissen waarom het kabinet een weekend wachtte om zo'n indringende oproep publiekelijk te maken.

Het bleek alsnog ijdele hoop. Slechts twee dagen later zag het kabinet zich genoodzaakt de persconferentie een week te vervroegen naar aankomende vrijdag en werd het OMT om een spoedadvies gevraagd.

Harde klap bleek speldenprikje

De verslagenheid was woensdag van de gezichten af te lezen. Rutte liep de wachtende pers woensdag met gebogen hoofd voorbij zonder iets te zeggen. Hij moest naar het coalitieoverleg. Demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid), die wel wat vragen beantwoordde, oogde vermoeid.

De maatregelen die door Rutte en De Jonge op 12 november waren aangekondigd, hadden het virus niet weten te remmen. Hoewel de effecten pas eind deze week echt zichtbaar zijn, lijkt niets erop dat de stijgende trend wordt gekeerd. Ook Rutte zag dat het in de ziekenhuizen nog steeds "heel spannend" is.

De "harde klap" die zij dachten uit te delen, bleek een onschuldig speldenprikje.

Niet alleen de exploderende coronacijfers ondermijnen de geloofwaardigheid van het coronabeleid. Individuele OMT-leden lijken het kabinet publiekelijk steeds harder tegen te spreken.

Ziekenhuizen krijgen over ruim een week met code zwart te maken als er geen lockdown komt, waarschuwde ic-arts en OMT-lid Diederik Gommers. De Jonge voelde zich genoodzaakt dit nog diezelfde dag ferm tegen te spreken. "Daar zijn we heel ver vandaan", zei hij over een noodsituatie in ziekenhuizen.

De man die de beslissingen neemt en degene die hem daarbij adviseert, staan lijnrecht tegenover elkaar. Een opmerkelijk tafereel.

'Het kabinet moet een keuze maken'

De Jonge wilde er verder geen woord aan vuil maken. "Wij verhouden ons tot een OMT-advies waarbij wij gezamenlijk tot een besluit komen", zei de bewindsman, waarbij hij duidelijk de nadruk op 'gezamenlijk' legde.

Makkelijke keuzes zijn er niet, zei De Jonge. Marc Bonten, arts-microbioloog en OMT-lid, was specifieker. "We willen de zorg niet afschalen, geen strenge maatregelen en geen vaccinatiedrang, - dwang of -plicht. Die drie samen gaat niet", zei Bonten deze week bij Nieuwsuur. "Het kabinet moet een keuze maken."

Of dat ook gebeurt, zal vrijdagavond blijken.