De formatieonderhandelingen gaan vandaag verder op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Informateurs Johan Remkes (VVD) en Wouter Koolmees (D66) ontvangen daar de partijleiders van VVD, D66, CDA en CU en hun vier secondanten om alle belangrijke onderwerpen inhoudelijk te bespreken. Ze overleggen daar tot vrijdag; de deelnemers blijven slapen op het landgoed.

In de afgelopen periode overlegden de formerende partijen telkens in het Logement aan het Plein in Den Haag. Nu is voor een uitstapje gekozen, zodat iedereen zich beter op de onderwerpen kan concentreren en de besprekingen niet hoeven te worden onderbroken vanwege andere zaken. Er komt na deze reeks gesprekken nog geen slotsom, zo is de verwachting.

VVD-leider Mark Rutte, D66-leider Sigrid Kaag en CDA-leider Wopke Hoekstra kwamen ook afgelopen september naar De Zwaluwenberg om een weekend lang met elkaar te praten onder leiding van informateur Remkes. De partijleiders waren er toen nog niet over uit met wie ze verder wilden gaan praten over een nieuw kabinet.

Begin deze maand is Gert-Jan Segers van de ChristenUnie aangeschoven, nadat D66 de blokkade tegen deelname van de christelijke partij had losgelaten. GroenLinks en PvdA zijn afgevallen als potentiële deelnemers aan een nieuwe regeringscoalitie. VVD en CDA wilden niet dat beide linkse partijen aanschoven, terwijl GroenLinks en PvdA juist alleen samen in een coalitie wilden.

Remkes verwacht stevige discussies

Remkes verwacht de komende dagen "een aantal heel stevige inhoudelijke discussies" te voeren met de partijen. Volgens hem komen ook thema's waarover de partijen het waarschijnlijk niet makkelijk eens zullen worden aan bod. De aanpak van de stikstofcrisis is er daar een van. Maar "problemen zijn er om opgelost te worden", aldus Remkes.

Hij verwacht op sommige terreinen ook echt knopen te kunnen doorhakken. Dat geldt ook voor collega-informateur Koolmees. Volgens hem moeten er meters worden gemaakt en duurt de formatie al lang genoeg. "Het einde moet nu wel echt in zicht komen." Toch is zorgvuldigheid nog steeds geboden, benadrukt hij.

De afgelopen dagen is een inventarisatie gemaakt van de belangrijke vraagstukken waar in de formatie over gesproken moet worden. Daar zijn naast de secondanten van de partijleiders ook specialisten uit de fracties bij betrokken geweest. Koolmees zegt dat er inmiddels "goed zicht is op wat de partijen willen".

Formatie in dagen