In de Tweede Kamer klinkt stevige kritiek op de oude coalitie van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie, de partijen die ook aan de formatietafel zitten, over het ontbreken van ambitieuze plannen om de wooncrisis het komende jaar al aan te pakken. Op Prinsjesdag werden geen grote investeringen aangekondigd en de formerende partijen houden ook nu de kaarten nog tegen de borst.

Het onafhankelijk Kamerlid Pieter Omtzigt wilde maandag tijdens een eerste debat over het belastingplan voor 2022 weten waarom er in de begrotingsvoorstellen van het demissionaire kabinet voor volgend jaar geen uitgebreid plan ligt om het woningtekort aan te pakken.

Op dit moment is er een tekort van 279.000 woningen en dit aantal neemt de komende jaren eerst ook nog toe. Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren noemde het woningtekort in juni "historisch hoog".

"Dit is ongeveer de enige crisis waarvan alle 150 Kamerleden erkennen dat die bestaat. Hoe haalt de regering het dan in zijn hoofd om een begroting te publiceren zonder streefcijfers van het aantal nieuwe woningen?", vroeg Omtzigt zich af.

Hoewel een concreet getal voor 2022 ontbreekt, schat het kabinet in dat er tot 2030 ruim 900.000 huizen gebouwd kunnen worden. Ollongren erkende dit jaar dat daarvoor miljarden nodig zijn. Op Prinsjesdag ontbrak het echter aan forse investeringen.

Het kabinet kondigde enkel aan 1 miljard (verdeeld over tien jaar) uit te trekken voor het versnellen van de bouw van betaalbare huizen. Dit geld wordt uitgegeven via een bestaande regeling, de zogeheten woningbouwimpuls. Hiermee worden bouwprojecten die minder rendabel zijn, bijvoorbeeld omdat het een betaalbare prijsklasse moet hebben, gesubsidieerd.

Waarom 1 miljard euro voor woningbouw helpt (maar geen oplossing is)
207
Waarom 1 miljard euro voor woningbouw helpt (maar geen oplossing is)

Ruime meerderheid in de Kamer wil dat verhuurderheffing wordt geschrapt

Ook de verhuurderheffing, een extra belasting voor woningbouwcorporaties, speelt een grote rol in de wooncrisis en mogelijke oplossing van het woningtekort.

Een ruime meerderheid in de Kamer is ervan overtuigd dat deze heffing zorgt voor minder bouwcapaciteit, terwijl er juist in rap tempo meer huizen gebouwd moeten worden. Ook zou een lagere of een volledig geschrapte verhuurderheffing voor lagere huren kunnen zorgen.

Vanuit de oppositie klonk maandag dan ook andermaal de roep om de verhuurderheffing helemaal te schrappen. Met Prinsjesdag is afgesproken dat de belasting met 500 miljoen euro wordt verlaagd, maar niet helemaal verdwijnt.

Een bijkomend probleem met de verhuurderheffing is dat het is gestoeld op de huizenprijzen, de WOZ-waarde. Omdat woningen in de hard stijgende huizenmarkt meer waard worden, moeten corporaties ook meer afdragen aan de verhuurderheffing. Hierdoor moeten corporaties, ondanks een verlaging van de heffing, alsnog veel afdragen.

Onder anderen PvdA-Kamerlid Henk Nijboer wil daar op zijn minst iets aan doen voor volgend jaar. "Kunnen we de uitholling van de verhuurderheffing compenseren?", wilde hij van het CDA weten.

Coalitiepartijen willen grote ingrepen aan formatietafel bespreken

Maar ook bij de discussie over de verhuurderheffing werd duidelijk dat de coalitie grote ingrepen op de woningmarkt aan de formerende partijen overlaat. "Ik wacht op een masterplan van het kabinet", zei VVD-Kamerlid Folkert Idsinga. Hij wilde gedurende de coalitieonderhandelingen "niet uit de school klappen."

Binnen de coalitie is de VVD de enige partij die de verhuurderheffing niet in één keer wil schrappen. "Wij vinden niet dat die heffing volledig van tafel zou moeten", aldus Idsinga.

Alexander Hammelburg van D66 erkende dat er "veel meer financiële ruimte" voor woningcorporaties nodig is om de nodige nieuwe woningen te kunnen bouwen, maar ook hij wilde nu geen nieuwe plannen maken. "Het is goed gebruik dat je eerst afspraken maakt voordat je volgende stappen zet."

“Wat ons betreft heeft de verhuurderheffing zijn langste tijd gehad.”
Pieter Grinwis, ChristenUnie

Dat leidde tot irritatie bij onder anderen Nijboer. "We behandelen nu de wet. We kunnen best dingen regelen met moties zodat de minister stappen kan maken."

ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis maakte er geen geheim van hoe de kaarten liggen op de formatietafel. "Wat ons betreft heeft de verhuurderheffing zijn langste tijd gehad", zei hij. De belasting steekt de ChristenUnie volgens hem "als een graat in de keel".

Maar ook Grinwis wil niet nu al extra stappen zetten. "Tegelijkertijd zijn we nu aan het onderhandelen. Het is dan niet kies om moties en amendementen om de verhuurderheffing sneller af te schaffen te steunen."

Oppositiepartijen hekelen politieke opstelling van formerende partijen

SP-Kamerlid Sandra Beckerman zag de brede wens om de verhuurderheffing te schrappen maar dat pas op een later moment te doen, met lede ogen aan. "Dit is pijnlijk voor de huurders. Waarom wachten als wij als Kamer de mogelijkheid hebben om in te grijpen?"

Omtzigt herinnerde de coalitiepartijen eraan dat de overheid de grondwettelijke plicht heeft om voor voldoende woningen te zorgen. Hij citeerde wijlen PvdA-politicus Jan Schaefer: "In gelul kan je niet wonen."

Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren.

Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren.
Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren.
Foto: ANP