De compensatie voor gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire gaat tot grote ergernis van de Tweede Kamer niet snel genoeg. Niemand is tevreden over hoe het nu gaat, ook verantwoordelijk demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) niet.

De compensatie gaat te langzaam en is te ingewikkeld, vinden zo'n beetje alle partijen in de Kamer. Ook de Nationale ombudsman maakte daar deze week een punt van. "Als de Nationale ombudsman zegt dat het niet loopt, dan loopt het ook écht niet", zei Kamerlid Pieter Omtzigt dinsdagavond tijdens een debat over de compensatieregeling.

Slechts een handjevol ouders is volledig geholpen sinds het kabinet begin dit jaar iedere gedupeerde 30.000 euro beloofde, wat de Catshuisregeling is gaan heten.

Er hebben zich inmiddels bijna vijftigduizend ouders gemeld die zeggen met de kinderopvangtoeslag gedupeerd te zijn door de Belastingdienst. Dat is een behoorlijke toename ten opzichte van de kleine tienduizend een jaar geleden. Er is dan ook nog geen 10 procent van alle dossiers helemaal afgerond.

'Eerder een vertragingsrapportage dan een voortgangsrapportage'

Het geduld van de Kamer met staatssecretaris Van Huffelen begint vanwege de trage compensatieafhandeling op te raken.

DENK-Kamerlid Farid Azarkan snapt niet dat het zo lang moet duren. "Soms bestaat een dossier uit tien ordners. Wat is er in hemelsnaam allemaal vastgelegd? Dat moet toch slimmer kunnen?" Hij noemt als voorbeeld de coronasteun voor de honderdduizenden werknemers en bedrijven die in mum van tijd zijn overgemaakt door de overheid.

"Dit is eerder een vertragingsrapportage dan een voortgangsrapportage", schamperde Henk Nijboer (PvdA) over het rapport dat Van Huffelen vorige week naar de Kamer stuurde over de laatste stand van zaken.

Voor de SP is de maat bijna vol. "Het is een bureaucratisch gedrocht", zei Mahir Alkaya over de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT), zoals de onlangs opgerichte compensatietak van de Belastingdienst officieel heet. "Van Huffelen heeft gefaald. Is zij nog wel de juiste persoon op de juiste plek?", vroeg Alkaya zich af.

Ook vanuit de coalitiepartijen klonk kritiek. "Ik waardeer de inzet van de staatssecretaris, maar we hadden liever gezien dat de integrale beoordelingen en klachtenbehandeling verder op gang waren", zei D66'er Hülya Kat. "De achterstand is pijnlijk en frustrerend", vond VVD-Kamerlid Folkert Idsinga.

Van Huffelen: 'Ik ben overall niet tevreden'

Van Huffelen moest zelf ook toegeven dat het allemaal niet opschiet. "In het hele proces valt nog veel te verbeteren. Ik ben overall niet tevreden."

Ze kon wel uitleggen waarom het langer duurt dan verwacht. Gedupeerde ouders hebben het recht om hun zaak helemaal uit te laten zoeken, ook als zij al akkoord zijn gegaan met de 30.000 euro die begin dit jaar werd geboden. Slechts 550 ouders hebben na toekenning van dat bedrag afgezien van een integrale beoordeling van hun dossier. "Ik had gehoopt dat meer mensen tevreden zouden zijn met het bedrag van de Catshuisregeling."

Veel gedupeerden willen volgens Van Huffelen een zorgvuldige beoordeling. Dat kost nu eenmaal tijd, omdat sommige dossiers vele jaren in beslag nemen. Daarom gaat de vergelijking met de coronasteun ook mank. Sommige steun moet immers worden terugbetaald als de schade achteraf blijkt mee te vallen. Dat wil de bewindsvrouw voorkomen.

Nog geen oplossing

Een oplossing kwam er dinsdagavond niet. "De uitdaging wordt letterlijk met de dag groter", zei Van Huffelen, verwijzend naar de steeds grotere groep ouders die recht hebben op compensatie. "Daar kunnen we boos of teleurgesteld over zijn, maar we moeten de feiten onder ogen zien dat we met z'n allen een andere route gaan kiezen. Anders zijn we nog heel erg lang bezig met deze hersteloperatie."

Welke route dat dan precies is, blijft vooralsnog onduidelijk. Van Huffelen wil hier in december meer helderheid over geven.