De werkcultuur bij de Belastingdienst weerhoudt ambtenaren ervan om misstanden te melden, staat in een nog ongepubliceerd rapport waar NRC dinsdag over schrijft. Zo zouden werknemers bang zijn dat ze door kritiek te uiten hun loopbaan in gevaar brengen. Ook krijgen medewerkers van de BelastingTelefoon die schrijnende verhalen doorgeven aan leidinggevenden te horen dat "de wet en regelgeving nou eenmaal zo is".

Het rapport werd in opdracht van de Tweede Kamer opgesteld door twee externe juristen. Aanleiding voor het onderzoek is de toeslagenaffaire. De onderzoekers kregen volgens de krant tientallen meldingen van werknemers die misstanden en onregelmatigheden probeerden aan te kaarten, maar in veel gevallen nul op rekest kregen. De problemen spelen bij zowel medewerkers van de afdeling Toeslagen als de BelastingTelefoon.

Medewerkers van de BelastingTelefoon zeggen in het rapport dat ze de manier van leidinggeven als "bedreigend" ervaren en dat er een "vijandige sfeer" heerst vanuit de top. Ook vertellen sommige medewerkers dat hun tijdelijke of flexibele contract niet werd verlengd nadat ze misstanden hadden aangekaart.

Het doen van een melding bleek voor medewerkers "nutteloos" of bracht hen zelfs in de problemen, aldus het rapport. Volgens de onderzoekers ligt "de nadruk op het zo soepel en ongestoord mogelijk uitvoeren van werkprocessen". Die cultuur heeft als gevolg dat problemen niet worden opgelost, concludeert het rapport.

"Interne discussie is de eerste en beste verdedigingslinie om fouten boven tafel te krijgen", reageert Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt, een van de initiatiefnemers voor het onderzoek, op Twitter. "Die lijkt bij de Belastingdienst nu volledig onklaar gemaakt."

Het ministerie van Financiën laat in een reactie op het rapport aan NRC weten te erkennen dat "het rapport van de raadspersonen duidelijk maakt dat we nog niet zijn waar we willen zijn". Het eindverslag van de juristen wordt binnenkort naar de Kamer gestuurd.

Belastingdienst-directeur geëmotioneerd door toeslagenaffaire
99
Belastingdienst-directeur geëmotioneerd door toeslagenaffaire