Het onderzoek van accountantskantoor PWC naar de verdwijning van een veelbesproken memo in de toeslagenaffaire is afgezwakt na opmerkingen van het ministerie van Financiën. Het gaat om een memo waarin een jurist al in 2017 waarschuwde voor de doorgeslagen fraudeaanpak die tot de affaire leidde. Verwijzingen naar topambtenaren bij de Belastingdienst en hun rol bij de verdwijning zijn uit de eindversie van het rapport geschrapt.

In het memo waarschuwde Sandra Palmen, een hooggeplaatste jurist bij de Belastingdienst, in 2017 dat de fiscus volgens haar laakbaar heeft gehandeld bij het stopzetten van de kinderopvangtoeslag en dat gedupeerde ouders recht hebben op compensatie. Als er eerder wat met het stuk was gedaan, dan was de omstreden fraudeaanpak mogelijk eerder gestopt.

De Tweede Kamer nam vorige week geen genoegen met het rapport van PWC en vroeg afgelopen weekeinde al om de conceptversie. Het ministerie mocht namelijk reageren op het concept en kon aanpassingen voorstellen. RTL Nieuws en Trouw meldden maandagavond dat het rapport in zijn uiteindelijke versie is afgezwakt. Daarop stuurde Van Huffelen de conceptversies en de opmerkingen van Financiën daarover dinsdag naar de Kamer. Dat is uitzonderlijk: normaal gesproken komt alleen de uiteindelijke versie van zo'n rapport naar buiten.

De toeslagenaffaire draait om het onterecht stopzetten van de kinderopvangtoeslag. Gedupeerden werden onterecht bestempeld als fraudeur en werden geconfronteerd met extreem hoge boetes en terugbetalingen. Dat heeft geleid tot enorme financiële en mentale schade.

Uit de documenten blijkt dat Jaap Uijlenbroek, de toenmalige hoogste ambtenaar van de Belastingdienst, in juni 2019 op de hoogte was van het bestaan van het memo-Palmen. Uijlenbroek vroeg "naar de status van het memo en of het opvolging had gekregen". In het uiteindelijke rapport staat dat volgens de directeur-generaal in deze meeting alleen "hoofdzaken werden besproken"

Dat is belangrijk, omdat Uijlenbroek eind vorig jaar tijdens zijn verhoor door de commissie die de kinderopvangtoeslagaffaire onderzocht beweerde dat hij "op geen enkele manier" het memo eerder had gezien dan toen het in oktober 2020 in de publiciteit kwam.