Demissionair premier Mark Rutte doet een klemmend beroep op "het brede politieke midden" om de komende begroting te steunen en waar mogelijk aan te passen met eigen wensen. Hij richt zich vooral tot de PvdA, GroenLinks en de ChristenUnie, de partijen die niet meer bij de formatiepoging betrokken zijn.

"We moeten er gezamenlijk uit komen en ik voel bij iedereen die verplichting", zei Rutte dinsdag in een gesprek met de geschreven pers.

De persoonlijke verhoudingen tussen VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie zijn volgens hem goed. "Iedereen voelt de noodzaak om er snel uit te komen."

De begroting is beleidsarm, omdat het kabinet demissionair is. Er wordt zogezegd alleen op de winkel gepast.

VVD, D66 en CDA, de partijen die op dit moment bekijken of ze een minderheidskabinet kunnen vormen, hopen de komende weken op steun van PvdA, GroenLinks en de ChristenUnie te kunnen rekenen.

De VVD stuurt Kamerlid Sophie Hermans langs om uit te zoeken of er enige bereidheid tot samenwerking is.

Waarom de Algemene Beschouwingen cruciaal zijn voor de formatie
160
Waarom de Algemene Beschouwingen cruciaal zijn voor de formatie

'Belangrijker dat Nederland ziet dat er nog iets kan'

Daar werd wisselend op gereageerd. PvdA en GroenLinks lieten al direct weten dat zij niet achter gesloten deuren willen praten. Woensdag en donderdag moet tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen blijken wat de uitgestoken hand van Rutte waard is, vinden die partijen.

De ChristenUnie, die als coalitiepartij de huidige begroting mede heeft opgesteld, was iets toeschietelijker. De partij wil de plannen nog best iets meer haar kant op trekken als die mogelijkheid er is.

Rutte sprak de drie partijen in het persgesprek regelmatig aan op hun "plicht" om de kabinetsplannen te steunen in ruil voor inspraak.

Zij kunnen Nederland zo laten zien dat het politieke midden nog in staat is om samen te werken en dingen voor elkaar te krijgen. Als dat de komende dagen lukt en de onderlinge verhoudingen goed blijven, dan is dat volgens Rutte bijvangst. "Belangrijker is dat Nederland ziet: hey, er kan nog iets."

De premier ziet de Algemene Politieke Beschouwingen niet als ultieme test voor een toekomstige samenwerking met de bij de formatie betrokken partijen. "Laten we de komende dagen in de plenaire zaal van de Tweede Kamer kijken of we een eindje kunnen komen", aldus de premier.

'Beetje gedoe' tussen Kaag en Rutte

De verhoudingen tussen Rutte en D66-leider Sigrid Kaag zijn in de afgelopen dagen verstoord, zo leek het. Kaag haalde twee weken geleden hard uit naar Rutte in haar HJ Schoo-lezing. Ze moest niets hebben van het "binnenskamers spelletjes spelen" en het "regelen en ritselen zonder visie".

De VVD-leider wilde destijds niet reageren op de woorden van Kaag, die overigens niet specifiek aan hem waren gericht. Nu geeft Rutte toe dat er tussen hem en Kaag "een beetje gedoe" was en dat er na die toespraak "wel even wat spanning" was. Maar sinds een dag of tien is het weer goed. "Sterker nog, het is beter dan daarvoor."

Dat komt volgens Rutte door de samenwerking met Kaag op het Afghanistandossier en andere "bredere vraagstukken". Kaag kreeg als demissionair minister van Buitenlandse Zaken overigens een motie van afkeuring voor haar rol in die kwestie en besloot een dag later af te treden.