Coalitiepartij ChristenUnie stemt voor de moties van afkeuring tegen de demissionaire ministers Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken) en Ank Bijleveld (Defensie) vanwege hun rol in de evacuatie uit Afghanistan. Daarmee lijken die te kunnen rekenen op een meerderheid in de Tweede Kamer. De stemming is donderdagavond.

De ChristenUnie laat donderdagmiddag weten de motie te steunen. "Uit alles blijkt dat er vanuit het Nederlandse kabinet onvoldoende coördinatie is geweest om te zorgen voor een, binnen de ingewikkelde omstandigheden, zo goed mogelijke operatie ten behoeve van de veiligheid van mensenlevens", stelt ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder in een verklaring.

"Dat handelen is, zoals de bewindspersonen zelf ook zeggen, niet goed geweest en wat ons betreft ook afkeurenswaardig."

De moties werden woensdagnacht tijdens het debat over de situatie in Afghanistan ingediend. Toen werd al duidelijk dat de oppositie ermee zou instemmen. Met steun van de ChristenUnie ontstaat er een nipte meerderheid.

Een motie van afkeuring is een van de zwaarste parlementaire instrumenten; het gebeurt zelden dat de Kamer zo'n oproep steunt.

De Kamer was kritisch op het kabinet vanwege de chaotisch verlopen evacuaties van mensen die de Nederlandse missie in Afghanistan hebben geholpen. Een uren durend debat met Kaag, Bijleveld en demissionair premier Mark Rutte veranderde daar niets aan. Ook de gebrekkige informatievoorziening en het te laat of niet sturen van documenten leidden tot ergernis.

Kaag en Bijleveld kunnen ondanks de motie aanblijven

In principe kunnen Kaag en Bijleveld ook na de aangenomen moties aanblijven. De vertrouwensvraag ligt niet op tafel. Dat is wel zo bij een motie van wantrouwen, omdat een minister of staatssecretaris dan wordt opgeroepen te vertrekken.

Veel hangt ook af van de uitleg die Kamerleden geven als zij de motie steunen.

PvdA-Kamerlid Kati Piri, indiener van beide moties, hekelde woensdag tijdens het debat het "lichtzinnig en te laat" handelen van Kaag. Lokaal ambassadepersoneel liep daardoor "ernstig gevaar". Bovendien is de Kamer daar volgens de oppositie "te laat en onvolledig" over geïnformeerd.

Bijleveld kreeg het verwijt dat zij moties van de Kamer niet uitvoerde. "Dat is een doodzonde met rampzalige gevolgen voor tolken en andere personeelsleden die voor Nederland hebben gewerkt", aldus Piri.

'Ik zou daar mijn eigen conclusies aan verbinden'

Opvallend genoeg hoeven we niet ver terug in de tijd om een voorbeeld van een aangenomen motie van afkeuring tegen een bewindspersoon erbij te halen. Op 1 april diende Kaag een motie van afkeuring tegen Rutte in. Die werd op de VVD na door alle partijen gesteund.

Kaag gaf desgevraagd zelf haar oordeel over tot welke conclusie de motie destijds moest leiden: "Het zou mij in het diepste raken. Laat ik het zo stellen. Ik zou daar mijn eigen conclusies aan verbinden."

Kaag: 'Handelen op verkeerde aannames is bittere constatering'
134
Kaag: 'Handelen op verkeerde aannames is bittere constatering'