In amper een week tijd moest het demissionaire kabinet op zijn schreden terugkeren. Er werden theatraal excuses aangeboden en coronamaatregelen werden weer aangescherpt. Het perspectief van een mooie zomer is ingeruild voor de vrees voor een 'rood' Nederland. De Kamer is gefrustreerd. "We waren zo dichtbij. We hebben het echt uit onze handen laten vallen", zei PvdA-Kamerlid Attje Kuiken.

"Het is toch eigenlijk bizar dat we na anderhalf jaar coronadebatten nog steeds niet duidelijk hebben wat de succesvolste strategie is om het virus in te dammen", zei SP-Kamerlid Maarten Hijink woensdag in het debat over de aangescherpte coronaregels.

PVV-leider Geert Wilders: "Het kabinet zei: 'Laat je maar prikken, en in tegenstelling tot wat de bijsluiter van de farmaceut zegt mag je dezelfde dag nog uit.' Dat is toch vragen om problemen? Daar werken excuses niet tegen. Daarmee heeft het kabinet mensen de vernieling in geholpen."

Boosheid en verbazing over het kabinetsoptreden wisselden elkaar af bij de parlementariërs. Het optreden van demissionair premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) van de afgelopen zes dagen gaf daar ook aanleiding toe.

Toezeggingen niet voldoende

Vrijdag werden tijdens een persconferentie de teugels weer aangetrokken vanwege de explosieve stijging van het aantal coronabesmettingen. Maar verantwoording over hoe de situatie zo snel kon ontsporen bleef uit.

Daar boden de bewindslieden maandag hun excuses voor aan, want er hing tijdens het persgesprek "een beetje verzuring in de lucht", volgens Rutte. "En dat kwam door ons." Excuses werden er ook gemaakt voor de inschattingsfout. "Daar balen we van", aldus de premier.

Woensdag volgde het debat over de gang van zaken. Rutte en De Jonge kwamen met een handvol toezeggingen richting de Kamer. Het OMT wordt wekelijks om advies gevraagd, zodat het kabinet indien nodig bijgestuurd kan worden. Ook komt er tijdens de coronapersconferenties meer (visuele) aandacht voor het belang van goede ventilatie en wordt het thuiswerken weer de norm.

Dat was niet voor iedereen voldoende. "We krijgen een ventilatie-icoontje bij de persconferenties en we mogen weer thuiswerken. Die adviezen lagen er vorig jaar ook al", zei PvdA'er Kuiken. "Als dat de afdronk wordt van dit debat, wat hebben we dan echt geleerd om besmettingen en straks ziekenhuisopnames te voorkomen?"

De parallel met een jaar geleden is de afgelopen dagen vaker gemaakt. Ook toen was de boodschap dat een onbezorgde zomer in het vooruitzicht lag. En ook toen moest het kabinet daar later op terugkomen, omdat de seinen op rood sprongen.

Huiswerk voor kabinet

Er was ditmaal wel gewaarschuwd voor de risico's. Het was namelijk geen verrassing dat de deels ongevaccineerde groep jongeren zich op het nachtleven zou storten. Ook het effect van de zeer besmettelijke deltavariant was bekend. Het Verenigd Koninkrijk had er al een aantal weken mee te maken gehad.

Rutte en De Jonge bleven schuldbewust. Het effect van het gedrag is onderschat en het beperken van de risico's is overschat, was de belangrijkste les. "We moeten altijd net zo lang doorvragen tot we zeker weten dat we alles weten", zei Rutte.

Het werken met toegangstesten leek vooraf "logisch en verantwoord", zei De Jonge. Maar achteraf moest hij concluderen dat het een inschattingsfout was.

Dat betekent huiswerk voor het kabinet en de betrokken sectoren. Want die toegangstesten zijn nog wel even nodig "om een aantal dingen weer wel te kunnen", was de weinig hoopvolle boodschap van De Jonge.