De kabinetsformatie lijkt opnieuw vast te lopen. VVD-leider Mark Rutte noemde de situatie woensdag na zijn bezoek met Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilianne Ploumen (PvdA) aan informateur Mariëtte Hamer "complex" en zei dat het vormen van een nieuwe coalitie geen "makkelijke puzzel" is.

"We hebben net gepraat in deze samenstelling. Maar er zijn nog heel veel samenstellingen te voorzien de komende dagen", aldus Rutte. "We hebben naar de hele puzzel gekeken en wel vastgesteld dat het niet makkelijk is allemaal." Verder wilde hij niet veel kwijt over het gesprek.

Ook Klaver en Ploumen gaven niet veel informatie prijs. De GroenLinks-leider beaamde dat de formatie in een "buitengewone complexe fase" zit en misschien al wel is vastgelopen. Hamer heeft de partijen gevraagd er verder niet over uit te wijden.

Een coalitie van VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks heeft de voorkeur van D66-leider Sigrid Kaag, al liet CDA-voorman Wopke Hoekstra dinsdag weten dat hij niet met twee linkse partijen in een coalitie wil stappen omdat de inhoudelijke verschillen "te groot zijn". Ook Rutte voelde hier niet veel voor. Voor een meerderheidskabinet is een van de partijen voldoende, maar Klaver en Ploumen hebben meerdere malen herhaald elkaar niet los te willen laten.

Rol van ChristenUnie in formatie nog niet duidelijk

Hamer spreekt deze week met verschillende combinaties van partijen om te onderzoeken wie samen verder zouden willen onderhandelen. Eerder op de dag kwamen Hoekstra en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) samen met Rutte op bezoek.

Een coalitie van VVD, D66, CDA en CU (de samenstelling van het huidige demissionaire kabinet) zou ook kunnen rekenen op een meerderheid in de Tweede Kamer, maar werd - nadat CU-leider Segers begin april deelname aan een nieuw kabinet met Rutte uitsloot - niet meer gezien als een haalbare optie.

Toch lijkt de partij daar de afgelopen tijd een draai te maken, al ligt de verantwoordelijkheid voor de formatie op dit moment bij de grootste partijen, aldus Segers. "Ik zie niet zomaar een scenario waarin wij opduiken als gesprekspartner", zei hij na afloop van het gesprek. Wel wil de ChristenUnie "constructief" meepraten over het herstel- en transitiebeleid waarmee Nederland uit de coronacrisis moet komen.

Mogelijk zien Rutte en Hoekstra in deze woorden de ruimte om in te zetten op verdere formatieonderhandelingen met de ChristenUnie in plaats van met GroenLinks en PvdA. Kaag heeft echter al meerdere keren laten weten een "zo progressief mogelijk" kabinet te willen.

Vertrouwenscrisis leek net hersteld

De formatie liep al veel vertraging op vanwege Ruttes rol in de 'kwestie-Omtzigt'. De VVD-leider had zich in het begin van de formatie uitgesproken over een andere functie voor CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.

Dat lag niet alleen gevoelig omdat Rutte niet gaat over wat er met CDA-Kamerleden moet gebeuren, maar ook omdat Omtzigt zich de afgelopen jaren zeer kritisch opstelde in het dossier van de toeslagenaffaire. Het had er zo alle schijn van dat Rutte lastige Kamerleden uit het parlement wilde weren.

Sindsdien is er een vertrouwenscrisis ontstaan die maar langzaam herstelt. Inmiddels zijn de meeste partijen op het punt dat ze willen samenwerken met Ruttes VVD, maar nu lijkt de toekomstige coalitiecombinatie een volgend obstakel.

Rutte over formatie: 'Het is ingewikkeld'
59
Rutte over formatie: 'Het is ingewikkeld'