De fractievoorzitters van de grotere partijen, onder wie CDA-leider Wopke Hoekstra en D66-leider Sigrid Kaag gaan vrijdag op bezoek bij informateur Herman Tjeenk Willink. Mark Rutte (VVD) is de hekkensluiter van de dag. Zal het de ervaren Tjeenk Willink lukken om de impasse in de formatie te doorbreken?

Volg dit verhaal Op de hoogte blijven van de formatie? Ontvang meldingen bij belangrijke ontwikkelingen

De 79-jarige Tjeenk Willink, die donderdag eerst gesprekken voerde met de kleinere partijen, heeft de opdracht gekregen om te onderzoeken of er voldoende vertrouwen tussen partijen bestaat (of weer kan ontstaan) om samen een weg uit de impasse te vinden.

Alle partijen, behalve D66 en CDA, hebben de deur voor Rutte dichtgedaan vanwege zijn betrokkenheid bij de Omtzigt-memo.

"Mark Rutte heeft een groot probleem omdat zoveel partijen hem hebben uitgesloten", zei PvdA-leider Lilianne Ploumen dinsdag. Het is volgens haar aan de liberale partijen om dat op te lossen. Ook Jesse Klaver (GroenLinks) liet weten dat het initiatief nu bij Rutte en Kaag ligt.

Rutte heeft al laten weten dat hij aanblijft als VVD-leider. Ook zijn partij staat achter hem. Zonder een vierde partij is er enkel nog zicht op een minderheidskabinet (VVD, D66, CDA). Het is de grote vraag of Tjeenk Willink ervoor kan zorgen dat een van de partijen de deur weer op een kier zet voor Rutte.

Willink wil het nu niet over personen hebben

Hij zal hiervoor een beroep moeten doen op het verantwoordelijkheidsgevoel van de fractievoorzitters.

"Nu kun je lang bezig zijn met de problemen hier in Den Haag, maar waar het uiteindelijk om gaat zijn de maatschappelijke problemen die opgelost moeten worden. En op dit moment maken mensen zich zorgen, nu, over wanneer ze de eerste prik krijgen en jongeren voelen zich klemgezet. Dat is vandaag de dag", zei Tjeenk Willink woensdag.

Hij vindt dat partijen eerst moeten uitzoeken op welke punten ze elkaar kunnen vinden, voordat ze uitspraken doen over personen.

Over één ding zijn de fractievoorzitters het eens. Het moet afgelopen zijn met de gesloten bestuursstijl, zodat de Kamer weer beter haar werk kan doen als controleur van het kabinet. Ook Rutte liet eerder al weten hiervoor de benodigde stappen te willen zetten.

Deze cultuurverandering is dan ook een van de belangrijkste onderwerpen die Tjeenk Willink zal bespreken. Zijn ochtend begint met een gesprek met Thierry Baudet (FVD), daarna volgen Jesse Klaver (GL), Lilianne Ploumen (PvdA) en Lilian Marijnissen (SP). Na de lunch is het de beurt aan Geert Wilders (PVV), Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66) en Mark Rutte (VVD).