De ChristenUnie (CU) sluit kabinetsdeelname uit als demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte opnieuw premier wordt. Dat zegt fractievoorzitter Gert-Jan Segers zaterdag. Hij spreekt van een "dramatisch debat" en vindt het ongeloofwaardig dat Rutte zich niets meer herinnert van zijn gesprek over Pieter Omtzigt. De formatie van een kabinet waarin Rutte opnieuw premier wordt, lijkt door het wegvallen van de ChristenUnie verder weg dan ooit.

In de nacht van donderdag op vrijdag stemde de ChristenUnie, net als de andere regeringspartijen CDA en D66 tegen de motie van wantrouwen aan het adres van Rutte. Alle oppositiepartijen steunden die motie. De regeringspartijen stemden wél voor een motie van afkeuring.

Het besluit van de ChristenUnie om deelname aan het kabinet nu toch uit te sluiten als Rutte premier blijft, kan grote gevolgen hebben voor de politieke toekomst van de demissionair premier.

De voltallige oppositie, die voor de motie van wantrouwen stemde, lijkt Rutte als minister-president ook al te hebben uitgesloten. Het CDA en D66 hebben kabinetsdeelname met Rutte als premier vooralsnog niet uitgesloten, maar de drie partijen komen samen niet aan een meerderheid in de Tweede Kamer.

"Het spreken over 'een functie elders' voor Pieter Omtzigt is niet te aanvaarden", aldus Seges. "Het gaat om een vasthoudend en gerespecteerd Kamerlid met een groot mandaat van de kiezers. Maar dat dat gebeurde, laat ook iets zien van de omgang van de macht met kritische tegenmacht. Omtzigt was te lastig en moest daarom ergens anders worden geparkeerd. Een politieke cultuur die zo met onafhankelijke, kritische Kamerleden omgaat, deugt niet."

Het feit dat Rutte een week lang loog over Omtzigt te hebben gesproken, noemt de CU-fractievoorzitter "alleen maar erger en pijnlijker".

Boze Rutte tegen Segers: 'Ik heb u nooit belazerd'
238
Boze Rutte tegen Segers: 'Ik heb u nooit belazerd'

Niet terug naar 'business as usual'

Segers legt verder uit dat de ChristenUnie de motie van afkeuring gesteund heeft omdat de partij dit gedrag en deze cultuur daadwerkelijk afkeurt. De motie van wantrouwen steunde de partij niet. "Wat voor ons zwaar woog, was dat de gevolgen daarvan heel groot zouden zijn voor het huidige bestuur van een land in crisistijd en pandemie. We zouden de maatschappelijke en politieke chaos vergroten en daar konden we geen verantwoordelijkheid voor nemen."

Segers zegt echter dat hij ook niet terug wil naar "business as usual", maar juist voor een nieuwe politieke cultuur staat. "Ook gezien de reacties van premier Rutte op de gebeurtenissen van de afgelopen anderhalve week - zowel voor, tijdens als na het debat - groeide bij ons als fractie de overtuiging dat Mark Rutte niet de drager van die nieuwe cultuur kan zijn."

NU.nl is nog in afwachting van een reactie van de VVD.