Demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte heeft zich het gesprek met de oud-verkenners waarin het over de positie van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt ging "verkeerd herinnerd". Aanvankelijk zei Rutte voor de camera dat hij het niet over Omtzigt heeft gehad. Dat klopt niet, blijkt donderdag uit de vrijgegeven gespreksverslagen.

Dit weten we tot nu toe

  • Uit vrijgegeven verslagen blijkt dat Rutte het in gesprek met verkenners over Omtzigt had
  • De VVD-leider zegt dat hij zich dit niet kan herinneren en daarom "niet gelogen" heeft
  • Kamer wijst op patroon van "vergeetachtigheid bij premier"
  • Rutte benadrukt dat hij het blijkbaar heeft gehad over een ministerpost voor Omtzigt, niet over een "functie elders"
  • Een ministerpost als optie voor het CDA-Kamerlid besprak hij eerder ook al met CDA-leider Hoekstra
  • Debat werd even geschorst omdat Rutte "via via" te weten kwam dat Omtzigt in zijn verslag genoemd werd, de Kamer wil daar meer over weten

"Ik heb naar eer en geweten de pers te woord gestaan over wat ik dacht wel en niet te hebben gezegd in het gesprek met de verkenners. Ik heb het mij dat achteraf verkeerd herinnerd", zei Rutte in het Kamerdebat.

De VVD-leider benadrukte meerdere keren met klem dat hij niet heeft gelogen: "Ik spreek hier de waarheid."

De verklaring van Rutte kon op veel hoon uit de Kamer rekenen. PVV-leider Geert Wilders had toen al een motie van wantrouwen ingediend. "Geef toe dat dit fouter dan fout is", zei Marijnissen. PvdA-leider Lilianne Ploumen: "Dit is ontluisterend. Hoe denkt u geloofwaardig verder te kunnen?"

Volgens Rutte is er niet veel aan de hand, want in het gespreksverslag staat slechts de opvatting van de VVD die al eerder bekend was; namelijk dat die partij het prima zou vinden als Omtzigt een functie in het kabinet zou willen.

Van wie hoorde Rutte dat hij wél over Omtzigt sprak?

De Kamer was ook verontwaardigd over hoe Rutte al voordat hij de vrijgegeven verslagen donderdag om 8.30 uur kon inzien er "via via" al van op de hoogte werd gesteld dat hij de naam van Omtzigt wél had genoemd. Van wie Rutte dat had gehoord, wilde hij niet zeggen. "Ik kan die bron niet onthullen, dat is vertrouwelijk."

Opmerkelijk, vonden de overige lijsttrekkers, want zij moesten wachten tot 9.00 uur. "Ik wil nu weten wat dit betekent", zei GroenLinks-leider Jesse Klaver. Komt er geen antwoord, dan haalt hij "het hele bureau van de verkenners overhoop", dreigde Klaver. "Ik wil nu weten waar die informatie vandaan komt."

Onder meer FVD-leider Thierry Baudet en Klaver wekken de indruk dat die informatie van Ruttes eigen ministerie Algemene Zaken zou kunnen komen. De ambtenaren op dat departement zijn nauw betrokken bij de voorbereiding en de voortgang van het formatieproces.

Ook een door de Kamer aangevraagde schorsing om Rutte toch de bron prijs te geven, bracht hem niet op andere gedachte. "U speelt hoog spel", zei SP-leider Lilian Marijnissen.

Bekijk hier Ruttes verklaring over Omtzigt-uitspraak
91
Bekijk hier Ruttes verklaring over Omtzigt-uitspraak

Rutte: 'Ik baal hiervan'

Rutte heeft een kabinetsfunctie voor Omtzigt ook een keer besproken met CDA-leider Wopke Hoekstra. Dat is volgens Rutte iets anders dan wat er in de aantekening van oud-verkenner Kajsa Ollongren (D66) stond: "positie Omtzigt, functie elders", waarover zo veel te doen is.

Hoekstra noemde de ontstane situatie "een totale rotzooi". Hij erkende wel dat hij met Rutte heeft gesproken over een kabinetspositie voor Omtzigt, maar alleen omdat hij die vraag uit de media kreeg. Omtzigt gaat er zelf over, benadrukte Hoekstra.

De CDA-leider vroeg zich wel direct af hoe Rutte zich dat gesprek wel kon herinneren, maar dat met beide verkenners over Pieter Omtzigt niet?

Een "terechte vraag", moest Rutte erkennen. "Ik baal hiervan", aldus de VVD'er.

D66-leider Sigrid Kaag zei met "een zwaar gemoed" in de Kamer te staan. "Het grootste goed is onze integriteit", zei Kaag. Het vertrouwen in de politiek moet volgens haar worden hersteld. "Dat is de crux van het debat."