Nog geen etmaal nadat Thierry Baudet onder flinke druk vanuit de partij besloot af te zien van het lijsttrekkerschap voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2021, staat Forum voor Democratie volledig op zijn kop. De politieke toekomst van de partij en haar voornaamste lid is ongewis.

Het nieuws volgde zich snel op. Baudet stapte uit het partijbestuur en stelde zijn positie op de lijst beschikbaar, zijn vertrouweling en eveneens kandidaat-Kamerlid Freek Jansen volgde.

Theo Hiddema had geen "arbeidsvreugde" meer en vertrok per direct uit de Tweede Kamer. Hij was niet eens op zijn eigen afscheidsceremonie. Paul Cliteur, Eerste Kamerlid en intellectueel mentor van Baudet, ontbrak het na al dit nieuws aan motivatie. "Mijn lot is verbonden aan dat van hem", zei Cliteur over Baudet.

Relletjes zijn Baudet niet vreemd. Sinds hij in 2017 samen met Hiddema in de Tweede Kamer kwam, heeft hij menig storm doorstaan: ruzie met medeoprichter Henk Otten, uitspraken over ras en intelligentie van een partijgenoot, het al dan niet bewust kwaad spreken over Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond in een tweet.

Storm ging deze keer niet liggen

Vaak gingen die stormen weer liggen, maar in het laatste geval zwol de kritiek aan, ook binnen de partij.

Het Parool onthulde afgelopen weekend dat leden van de jongerenafdeling JFVD er antisemitische, extreemrechtse en homofobe ideeën op nahouden. De klokkenluiders die dit aan de kaak stelden, werden uiteindelijk zelf aangepakt. JFVD-voorzitter Jansen trad niet op; hij flirt zelf ook regelmatig met extremistische ideeën.

Volgens het boek Mijn meningen zijn feiten van journalisten Mischa Cohen en Harm Ede Botje zou Jansen een afspraak met de extreemrechtse Jared Taylor en Fausto Lanser, de oprichter van het extreemrechtse en racistische genootschap Erkenbrand, hebben geregeld.

Thierry Baudet en Freek Jansen afgelopen september in het Tweede Kamergebouw. (Foto: ANP)

Debatteren 'beneden mijn waardigheid'

Baudet heeft er nooit een geheim van gemaakt dat het noeste Kamerwerk - met lange debatten, initiatiefwetten en amendementen - hem niet aanstaat. "Het is beneden mijn waardigheid om hier zinloze argumentaties af te steken", zei hij in september 2018. Volgens Baudet wordt er toch niet naar hem geluisterd, debatten vindt hij "nep en onecht".

Vaak laat Baudet belangrijke Kamerdebatten schieten, vertrekt hij vroegtijdig of laat hij Wybren van Haga, oud-VVD'er en inmiddels kandidaat-Kamerlid voor FVD, het woord voeren. Wel schreef hij als parlementariër vier boeken.

Baudet hoopt op achterdeurtje

Baudet hoopt dat hij na maart 2021 ook nog in de Kamer terechtkan bij FVD, maar dan als lijstduwer. In dat geval krijg je een symbolische plek onderaan de kieslijst, in de hoop extra stemmen te trekken voor de partij.

De kieslijst is leidend, dus je komt niet zomaar in de Kamer, behalve als je genoeg voorkeursstemmen haalt. Die drempel ligt bij een kwart van de kiesdeler (het aantal stemmen dat nodig is voor één zetel). In 2017 waren dat 17.500 stemmen, Baudet kreeg er toen 125.000.

Thierry Baudet: 'Ik ben niet klaar met de politiek'
149
Thierry Baudet: 'Ik ben niet klaar met de politiek'

Nanninga: 'Baudet flikkert hele partij in open haard'

Maar het is de vraag of men Baudet dat achterdeurtje gunt binnen FVD. Annabel Nanninga, als statenlid in Noord-Holland, senator en raadslid in Amsterdam prominent partijlid, heeft het helemaal gehad met Baudet, die volgens haar "de hele partij in de open haard flikkert".

Zij eist van het partijbestuur dat hij op geen enkele wijze meer verbonden blijft aan FVD. Een stap waarmee ze geroyeerd kan worden, beseft ze. "Dat zou betekenen dat je binnen (J)FVD beter nazistisch gedachtegoed kan propageren dan je ertegen uitspreken", laat ze het bestuur weten.

Als het bestuur, dat volgens Nanninga effectief nog onder leiding van Baudet staat, toch naar haar luistert, dan moet Baudet op zoek naar een andere weg die naar de Tweede Kamer moet leiden. "Ik ben niet klaar met de politiek", zei Baudet dinsdag namelijk aan het einde van een korte verklaring voor het FVD-kantoor in Amsterdam.