Hans Blokpoel, tussen 2010 en 2016 hoge ambtenaar op het ministerie van Financiën, had buikpijn van de harde aanpak die de Belastingdienst hanteerde voor ouders die werden verdacht van fraude met de kinderopvangtoeslag. Toch werd er door niemand iets ondernomen om het beleid aan te passen.

"Ik voelde me medeverantwoordelijk dat ik onderdeel van een situatie was waarin er dingen zijn uitgevoerd die zo hard zijn, dat ik daar buikpijn van kreeg", zei Blokpoel maandag nadat hij bijna twee uur was gehoord door de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

De commissieleden waren verbaasd dat de oud-ambtenaar nu buikpijn heeft van het beleid dat hij onder anderen zelf uitvoerde.

Renske Leijten (SP) wilde bijvoorbeeld weten waarom het CAF-team zich vooral richtte op de kinderopvangtoeslag en niet op belastingontwijking of btw-fraude.

"U vraagt mij om een wet niet te handhaven? Dat kan toch niet?", antwoordde Blokpoel. "Het is bijna onmogelijk om een wet niet uit te voeren."

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde
295
Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

Wiebes was op de hoogte van strenge aanpak

De wet was toen zo ingericht dat ouders bij een fout niet alleen het te veel betaalde moesten terugbetalen, maar alle ontvangen toeslagen.

Blokpoel besprak het wel met de toenmalig hoogste baas bij de Belastingdienst, Peter Veld. "We hebben elkaar verzuchtend aangekeken: moet je echt alles terugvorderen als je alleen maar één fout maakt?"

Volgens Blokpoel heeft Veld dit besproken met zijn politieke baas van dat moment, VVD'er Eric Wiebes. Zowel Veld (18 november) als Wiebes (23 november) worden nog gehoord.

Blokpoel zegt juist te hebben gewaarschuwd voor harde aanpak

Blokpoel zegt intern te hebben gewaarschuwd dat uiteindelijk ouders de dupe konden worden van het beleid. Op dat moment was de inschatting van de fiscus dat 80 procent van de aanpak goed is, maar de overige 20 procent dus niet. Ook daarvoor zou Blokpoel hebben gewaarschuwd.

Het zorgde voor vragen bij de commissie. Blokpoel kwam vorig jaar in de toeslagenaffaire juist in het nieuws als de man die willens en wetens het beleid voortzette, terwijl hij wist dat een vijfde van de ouders mogelijk onterecht als fraudeur werden aangepakt door de Belastingdienst.

"Blokpoel wil alles laten dichtdraaien, dus ook toeslagen, zelfs als die waarschijnlijk wel goed zijn", stond in een van de opgevraagde stukken. Blokpoel ontkende die uitspraak maandag.

Commissie ziet 'buikpijn' niet terug in de stukken

Commissievoorzitter Chris van Dam (CDA) bleef met een ongemakkelijk gevoel zitten.

"U was de huisbaas van het CAF, u was medeverantwoordelijk voor de aanpak, u heeft buikpijn gehad die ik in de stukken niet kan aantreffen. Ik wil dat best geloven, maar ik zie het niet."

Blokpoel had destijds het gevoel dat er "geen ruimte" was om de wet anders uit te voeren. Op de vraag of hij de wet had willen aanpassen, was het korte antwoord: "Dolgraag."