Gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire hebben zich nooit kunnen verdedigen tegenover de beschuldigingen van de Belastingdienst omdat dossiers en onderbouwing voor genomen besluiten ontbraken. "De manier van procederen is niet fair", zei advocate Eva González Pérez maandag tegenover de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.

González Pérez schetste een ontluisterend beeld van het optreden van de Belastingdienst de afgelopen jaren. "Mijn cliënten hebben geen enkele vorm van wederhoor gehad. Dat ze zichzelf niet hebben kunnen verdedigen, vind ik misschien wel het ergste."

De raadsvrouw was de eerste die onder ede werd gehoord in de twee weken die de ondervragingscommissie heeft uitgetrokken om uit te zoeken hoe het zo mis heeft kunnen gaan in de toeslagenaffaire.

Haar echtgenoot runde Dadim, het gastouderbureau uit Eindhoven waarmee de toeslagenaffaire begon. Alle 157 klanten kregen in 2014 zonder opgave van reden de mededeling dat hun kinderopvangtoeslag was stopgezet.

Conclusie van commissie-Donner 'klinkt onschuldig'

Al in 2015 gaf de rechter haar gelijk dat de Belastingdienst niet zomaar de toeslagen had mogen stopzetten. "Ik dacht nu is het klaar", zei González Pérez tegen de commissieleden, maar de fiscus ging in hoger beroep.

De zaak belandde in 2017 bij de Raad van State, de hoogste bestuursrechter. Ook daar werd geconcludeerd dat de stopzetting van de toeslagen onrechtmatig was en ook toen dacht González Pérez dat de Belastingdienst wel in zou binden.

Maar tijdens een informele ontmoeting met González Pérez en de Belastingdienst om tot een oplossing te komen, liepen de gemoederen hoog op. "Een senior jurist van de Belastingdienst liep stampvoetend weg."

Een commissie onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner deed onderzoek naar de toeslagenaffaire en concludeerde dat de Belastingdienst "vooringenomen" handelde.

"Vooringenomenheid vind ik zo onschuldig klinken", was de veelzeggende reactie van González Pérez. "Het is niet zozeer een vooringenomen houding. Als je iets ontdekt, dan pak je dat aan. Maar hier is niets gevonden en toch is de Belastingdienst verder gaan zoeken."

Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde
295
Verhoren toeslagenaffaire van start: Hoe fraudejacht ontspoorde

'Ik zat tegenover een muur van ontkenning'

Het enige dat de Belastingdienst aan de gedupeerde ouders wilde vergoeden, was de te veel in rekening gebrachte rente over het teruggevorderde bedrag, maar dat dekte volgens González Pérez bij lange na de schade niet. "Ze wilden niet praten over materiële en immateriële schade."

Er volgde een gesprek met Gerard Blankestijn, toenmalig directeur Toeslagen bij de Belastingdienst, en ook dat gesprek liep niet goed. "Ik zat tegenover een muur van ontkenning", aldus González Pérez.

Ondertussen kwam González Pérez erachter dat de Belastingdienst stukken in de rechtbankdossiers achterhield. "Een doodzonde in het bestuursrecht."

Ook bleek dat de tweede nationaliteit van de ouders door de fiscus werd bijgehouden. Vaak waren haar cliënten van Turkse of Marokkaanse komaf. "Dat baarde mij zorgen. Die zorgen heb ik altijd gedeeld met de Belastingdienst, maar ik kreeg geen antwoord."

Uiteindelijk deed de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) hier onderzoek naar en concludeerde afgelopen zomer dat er sprake was van discriminatie.

De ouders hadden al die tijd geen idee wat er speelde en waarom hun toeslag werd stopgezet. Laat staan hoelang de situatie zou duren. "Ik heb gezien hoe het leven van een vrouw met drie kinderen helemaal kapot is gegaan."

'Vermoeden dat fiscus wist dat hun zaak juridisch kansloos was'

De advocate zag de afgelopen zes jaar een opvallend patroon. Zodra er een van haar zaken voor de rechter kwam, leek de Belastingdienst het toch onderling op te willen lossen. Maar dat was voor González Pérez al te laat.

"Ik had vier jaar lang geprocedeerd en eindelijk wilde een rechter naar mijn verhaal luisteren." Haar vermoeden is dat de fiscus zelf ook wist dat hun zaak juridisch onhoudbaar is.

Een vrouw die zelf naar de rechter stapte en op het punt stond om naar de Raad van State te gaan, heeft haar zaak op verzoek van de Belastingdienst wel ingetrokken. "Zij is er nog steeds niet uit met de Belastingdienst."