De tweede coronagolf is een feit en na de landelijke maatregelen die het kabinet twee weken geleden aankondigde, lukt het Nederland niet om weer "voor het virus uit te komen". De besmettingscijfers blijven oplopen en zeven maanden nadat Nederland zich liet verrassen door het coronavirus, lijken ingrijpende maatregelen de enige weg om de golf voor een tweede keer te breken. Naar verwachting is er dinsdagavond weer een persconferentie.

Het effect van de sluiting van de horeca om 22.00 uur en de inperking van de groepsgroottes is afgelopen weekend niet terug te vinden in de coronacijfers. Maandag maakte het RIVM bekend 6.854 nieuwe positieve coronatests geregistreerd te hebben - een kleine 500 besmettingen meer dan zondag, toen de teller op 6.378 stond.

Ondertussen neemt de druk op het kabinet om met strengere maatregelen te komen toe. De Federatie Medisch Specialisten omschreef de tweede golf die op Nederland afkomt als een "tsunami" en pleit voor "snel optreden".

Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ), waarschuwt dat de ziekenhuiszorg afstevent op een "aanzienlijke afschaling van de reguliere zorg in heel Nederland". In het meest pessimistische scenario betekent dat 75 procent minder operaties en behandelingen voor bijvoorbeeld hart- en kankerpatiënten.

Zeer beperkt effect, 'schrap zetten voor nieuwe maatregelen'

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) waarschuwde zaterdag al dat Nederland zich schrap moet zetten voor nieuwe maatregelen als het aantal besmettingen afgelopen weekend niet terug zou lopen.

Het maatregelenpakket van 29 september lijkt dan ook niet tot de gehoopte gedragseffecten te hebben geleid. Volgens het Red Team, een groep onafhankelijke deskundigen die tegenwoordig het oor van het kabinet en de Tweede Kamer heeft, hebben de maatregelen een "zeer beperkt effect" gehad.

Deze groep experts denkt dat hard ingrijpen de snelste manier is om weer grip op het virus te krijgen en uiteindelijk ook weer te kunnen versoepelen - een korte en strenge lockdown, om vervolgens een deel van het normale leven weer op te pakken. Doet het kabinet dat niet, dan dreigt het scenario dat de situatie pas begin 2021 weer gestabiliseerd is.

Kuipers uit zorgen: 'Voorlopig geen einde aan stijging patiënten'
172
Kuipers uit zorgen: 'Voorlopig geen einde aan stijging patiënten'

Nieuwe maatregelen gericht op beperking sociaal leven en reizen

Haagse bronnen melden dat dinsdag tijdens de persconferentie nieuwe landelijke maatregelen volgen. Het devies: het aantal contactmomenten en reisbewegingen drastisch terugdringen. Het aantal verplaatsingen van mensen van bijvoorbeeld huis naar werk, maar ook naar het café, de bioscoop of de sportclub, moet dalen. Het sociale leven moet weer op een laag pitje.

Verregaande beperkingen of zelfs sluiting voor de horeca, de theaters en de sport zijn niet uitgesloten. "Aan dat soort dingen zou je dan in theorie kunnen denken", aldus premier Mark Rutte voor het weekend. Een scenario dat overeenkomsten toont met de "intelligente lockdown" van het voorjaar, al zullen de scholen dit keer wel openblijven en blijven de verpleeghuizen geopend voor bezoek.

De premier liet in de afgelopen week doorschemeren dat de situatie waarin Nederland momenteel als een van de grootste coronabrandhaarden van de wereld geldt, te wijten is aan het feit dat steeds minder mensen zich aan de 1,5 meter afstand houden en de handen voldoende wassen. Tegelijkertijd erkende hij ook dat het het kabinet niet is gelukt "de urgentie eerder over te brengen".

Fouten zijn er ook gemaakt: Rutte erkende tijdens de laatste persconferentie dat het testbeleid en het bron- en contactonderzoek "niet perfect" verlopen.

Kamer wil voorspelbaarder beleid en meer perspectief

Inmiddels heeft de Tweede Kamer het kabinet opgeroepen met een duidelijker en vooral voorspelbaarder beleid te komen. Het kabinet hoopte op een effectieve lokale aanpak, maar die is onvoldoende van de grond gekomen.

Door regio's in te delen in de categorieën waakzaam, zorgelijk en ernstig, zou het virus met een "lokale gereedschapskist" met maatregelen op tijd ingedamd worden. Sinds de aankondiging - begin augustus - is de toolbox nog steeds niet gevuld. Onduidelijkheid leidde tot een afwachtende houding bij de regio's en het kabinet.

Rob Jetten (D66), die het kabinet opriep tot een routekaart, verwacht dat Rutte en De Jonge op korte termijn met een plan komen. "Als het coronabeleid voorspelbaarder wordt en mensen perspectief krijgen, zullen zij eerder bereid zijn zich aan beperkende maatregelen te houden."

Wat de nieuwe maatregelen zijn en hoe het het kabinet voor een voorspelbaarder coronabeleid gaat zorgen, maken premier Rutte en minister De Jonge naar verwachting dinsdag om 19.00 uur bekend.