Hoewel de coalitiepartijen erkennen dat de politiek woensdag een slechte beurt heeft gemaakt toen zij wegliepen bij de stemmingen, verdedigen ze de actie. D66 en ChristenUnie wijzen naar de coronaregels van de Tweede Kamer en willen opheldering van Kamervoorzitter Khadija Arib. Arib laakt het optreden van de vier partijen. "Wat gisteravond is gebeurd, is niet goed voor het aanzien van de Kamer."

"Een lelijke stap", aldus Rob Jetten (D66). "Het beeld dat is ontstaan, is niet goed", zegt een schuldbewuste VVD. De ChristenUnie spreekt van een "weinig verheffend einde" van het coronadebat van woensdag.

Beelden van sprintende coalitie-Kamerleden die de Tweede Kamer ontvluchtten zijn nog niet opgedoken, maar een dag na het coronadebat is duidelijk dat VVD, CDA, D66 en CU hun fracties de bedenkelijke opdracht hebben gegeven om de stemming over de verhoging van de salarissen in de zorg te dwarsbomen. Nadat PVV-leider Geert Wilders om een hoofdelijke stemming vroeg, bleken er opeens niet voldoende Kamerleden aanwezig.

"Laf en ondemocratisch", noemt de PVV'er de actie. "En vooral een totaal gebrek aan respect voor alle zorgmedewerkers." Lodewijk Asscher (PvdA): "Terwijl zorgmedewerkers dag en nacht werken om ons door deze crisis heen te slepen, ontvluchten Kamerleden van de coalitie hun werk om niet te hoeven stemmen over een motie voor meer salaris. Lilian Marijnissen (SP): "Wat moeten die zorgverleners wel niet denken?"

Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC), reageerde bij Op1 met verbijstering. "Je verwacht van verpleegkundigen dat ze moeten leveren en iedere keer gebeurt dit. Ik kan er echt kwaad om worden."

De oppositie wil volgende week het debat over de beloningen in de zorg heropenen. Jesse Klaver: "Ik wil de regeringspartijen de kans geven hun fout recht te zetten. Die salarisverhoging moet er komen."

Gommers emotioneel door afwezigheid coalitie bij debat over zorglonen
183
Gommers emotioneel door afwezigheid coalitie bij debat over zorglonen

Coalitie verwijst naar coronaregels voor Kamer

Hoewel de coalitiepartijen erkennen dat de afloop van het debat niet fraai was, verdedigen ze hun optreden wel. De storm van kritiek en verbazing snappen ze. "Logisch en terecht", aldus het CDA.

De partijen verwijzen naar afspraken die zijn gemaakt om het Kamerwerk in coronatijd veilig te kunnen laten doorgaan. Om voldoende afstand te kunnen houden worden hoofdelijke stemmingen in drie stappen gehouden zodat iedere keer maximaal vijftig Kamerleden hun stem kunnen uitbrengen.

Verwijzend naar de coronaregels zou de stemming volgens de partijen nooit mogen plaatsvinden. "Als een Kamerlid tijdens het stemmen per fractie ineens om een hoofdelijke stemming vraagt, dan is de afspraak dat dit op een later moment wordt ingepland", legt Jetten op Facebook uit.

"Toen het op een hoofdelijke stemming aankwam, is de eerder gemaakte afspraak over de werkwijze doorbroken", zegt het Pieter Heerma (CDA). "We zijn benieuwd of de voorzitter nu met nieuwe veiligheidsvoorschriften komt", aldus de ChristenUnie.

Kamervoorzitter Arib wijst erop dat de afspraken die de Kamer onderling maakt, niet zwaarder wegen dan de grondwet en het Reglement van Orde waarin is vastgelegd dat ieder Kamerlid een hoofdelijke stemming kan aanvragen.

Arib niet onder de indruk van kritiek

"Het klopt dat we afspraken hebben gemaakt over hoe we als Kamer in coronatijd omgaan met hoofdelijke stemmingen. Daarbij is afgesproken om elkaar niet te verrassen en op vaste momenten hoofdelijk te stemmen. Maar als een Kamerlid vraagt om een hoofdelijke stemming, heb ik als voorzitter niet de bevoegdheid om dat tegen te houden. Andere partijen hadden op dat moment een tegenvoorstel kunnen doen."

Arib is verbaasd dat een aantal partijen met een verwijtende vinger in haar richting wijzen. CU en D66 vinden dat de voorzitter de coronaregels ook woensdag had moeten toepassen. De partijen zeggen verrast te zijn door het verzoek van Wilders.

In de wandelgangen is te horen dat al in de loop van de middag duidelijk was dat er gestemd zou worden. Zo had GroenLinks de fractie opdracht gegeven 'in huis' te zijn in het geval er gestemd zou moeten worden. Bovendien was de Kamer van reces teruggeroepen en zou het eerstvolgende stemmingsmoment pas bij aanvang van het nieuwe parlementaire jaar plaatsvinden.

Ook Arib is niet onder de indruk van het argument van de coalitie. "Ze hadden dit kunnen weten. Wilders had er geen geheim van gemaakt hoofdelijk te willen stemmen."

"Dit wat gisteravond is gebeurd, is niet goed voor het aanzien van de Kamer", zegt Arib." De kritiek die D66 en CU na het debat leveren over het toepassen van de coronaregels neemt ze voor kennisgeving aan. "Alle fracties hebben gister de kans gehad om hun optreden in de plenaire zaal toe te kunnen lichten."