Het kabinet moet meer ouders compenseren die door toedoen van de Belastingdienst benadeeld zijn bij het onterecht stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Het gaat om in totaal 1.800 ouders die in aanmerking komen voor compensatie.

Dat blijkt uit het eindrapport van de commissie-Donner die onderzoek deed naar de kinderopvangtoeslagaffaire.

De dossiers van deze gedupeerde ouders moeten volgens de commissie nader onderzocht worden om te kijken of zij voor compensatie in aanmerking komen.

Niet alle ouders direct gecompenseerd

Donner kwam in november vorig jaar met een tussenrapport. De commissie presenteerde toen de uitkomsten van het onderzoek naar de zogenoemde CAf-11-zaak. Daaruit bleek dat de Belastingdienst ernstige fouten heeft gemaakt.

Voor de ongeveer driehonderd CAF-11-ouders werd direct een "ruimhartige compensatieregeling" voorgesteld, maar er zijn in totaal 170 CAF-zaken. Uit onderzoek van de commissie blijkt dat in 22 CAF-zaken op eenzelfde vooringenomen manier is gehandeld. Zij kunnen mogelijk rekenen op compensatie. In de andere CAF-zaken is dat niet op voorhand het geval.

Ouders die menen benadeeld te zijn, kunnen zich wel melden bij de Belastingdienst. Die moet beoordelen of er op "een vergelijkbare vooringenomen manier" is gehandeld.

Donner wijst erop dat de keiharde aanpak voor een grote groep ouders het gevolg is van de wens van de Tweede Kamer om fraude hard aan te pakken. Dat ouders hierdoor financieel hard getroffen zijn, is het gevolg van "de normale werking van de wet". Om deze groep tegemoet te komen, moet volgens Donner een nieuwe wettelijke regeling worden opgezet. "Het verleden overdoen is geen optie. Wat de wetgever heeft bepaald kan niet achteraf door een uitvoeringsinstantie worden teruggedraaid."

Geen uitsluitsel over etnisch profileren

De commissie gaf verder geen uitsluitsel over mogelijk etnische profilering door de Belastingdienst in de aanpak van de opvangtoeslagfraude. Er zijn aanwijzingen dat de fiscus de harde aanpak richtte op Nederlanders met een tweede nationaliteit.

Volgens Donner zou nationaliteit inderdaad een factor zijn geweest, maar de commissie zegt geen indicatie te hebben gehad van etnisch profileren. Donner verwijst daarvoor naar de onderzoeken van de Auditdienst Rijk (ADR) en de Autoriteit persoonsgegevens (AP) die hier wel onderzoek naar doen.

Farid Azarkan (DENK) zit nog met veel vragen met betrekking tot etnisch profileren. "Donner stelt vast dat er 22 vergelijkbare CAF-zaken zijn. Ik wil weten wie die gedupeerde ouders zijn en ik wil weten of zij op basis van een tweede nationaliteit zijn aangepakt."

Stopzetten toeslagen werd omschreven als 'afpakjesdag'

De affaire draait om het onrechtmatig handelen van de Belastingdienst. De fiscus zette de opvangtoeslag willens en wetens onterecht stop en ging over tot terugvordering. De praktijk werd door ambtenaren omschreven als "afpakjesdag".

Gedupeerden werden ten onrechte aangemerkt als fraudeur en meerdere ouders kwamen in grote financiële problemen. Anderen verloren hun baan, hun huis en relaties liepen stuk.

De afhandeling van de affaire kostte staatssecretaris Menno Snel in december vorig jaar de kop. Het kabinet kondigde daarna een reorganisatie aan door de Belastingdienst op te knippen en twee nieuwe staatssecretarissen te benoemen.

Dat heeft niet kunnen voorkomen dat het schandalen blijft regenen. Vorige week werd bekend dat de Belastingdienst jarenlang werkte met geheime zwarte lijsten. Burgers kwamen op de lijst te staan bij "vermoedens" van fraude. Zij werden daar niet over ingelicht en konden zich er dus ook niet tegen verweren.