Er lijkt zich toch een meerderheid in de Tweede Kamer af te tekenen voor de goedkeuring van het CETA-handelsverdrag tussen de Europese Unie en Canada. De ChristenUnie, die tot voor kort tegen was, lijkt met de vraag om een aantal extra waarborgen een opening te bieden om alsnog in te stemmen. De PvdA, die nu juist tegen is, kreeg er in de Kamer flink van langs.

Dat bleek woensdag tijdens het Kamerdebat over het handelsverdrag.

ChristenUnie stemde in 2016 nog tegen CETA, maar spreekt nu van "een dilemma". De christelijke partij is tegen handelsakkoorden waar de landbouwsector in betrokken wordt, maar lijkt zich in te zetten voor "verbeteringen" van het CETA-akkoord.

Kamerlid Joël Voordewind ziet nog problemen als het gaat om oneerlijke concurrentie, voedselveiligheid en dierenwelzijn. Ook heeft hij kritiek op het ICS, de omstreden geschillenbeslechting waardoor Canadese bedrijven mogelijk overheidsbeslissingen kunnen terugdraaien als zij vinden dat deze hun investeringen ondermijnen. Voordewind wil op deze punten extra waarborgen van het kabinet.

Maar volgens SP-Kamerlid Mahir Alkaya bezigt Voordewind loze teksten die moeten verhullen dat de ChristenUnie is gedraaid. "De tekst van het verdrag staat vast", aldus Alkaya, die erop wijst dat er geen ruimte meer is om het akkoord aan te passen. "Feit is dat in het verdrag zaken staan waar de ChristenUnie altijd van heeft gezegd dat ze daar nooit mee zal instemmen."

Omdat Groep-Van Haga zich ook een voorstander van het akkoord toonde, lijkt zich alsnog een meerderheid in de Tweede Kamer af te tekenen. De Kamer stemt volgende week over de ratificatie. Daarna moet het verdrag nog door de Eerste Kamer, waar een meerderheid nog niet in zicht is.

'Draai' van PvdA is 'bizar en laf'

Waar de ChristenUnie een draai van tegen naar voor lijkt te maken, ging de PvdA van voor naar tegen. PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen was in het vorige kabinet als minister voor Buitenlandse Handel nog een vurig pleitbezorger van het verdrag met de Canadezen. Sterker nog, het was de PvdA'er die het verdrag namens Nederland uitonderhandelde.

De partij kreeg in het Kamerdebat vanwege de draai de volle laag van VVD, CDA en D66. Rob Jetten (D66) herinnerde de sociaaldemocraten aan de lovende woorden die Asscher, Ploumen en ook Frans Timmermans tot voor kort hadden voor het verdrag "Oud-minister Ploumen heeft dit verdrag in 2016 ondertekend. Zij noemde CETA 'het beste handelsakkoord' dat we ooit hebben gesloten. Waarom toen 'ja' en nu 'nee'?", wilde Jetten weten. "Als de EU niet eens een handelsakkoord kan sluiten met bondgenoot als Canada, welk signaal geef je daar dan mee af?"

Volgens de D66'er is het van cruciaal belang dat de Europese Unie handelsakkoorden weet te sluiten in tijden waarin China en Rusland zich steeds meer laten gelden op het wereldtoneel en waar isolationistische politici als de Amerikaanse president Donald Trump handelsoorlogen belangrijker lijken te vinden dan handelsakkoorden.

De VVD had moeite om de irritatie over de houding van de PvdA te verbergen. "Het is hier geen theekransje. Ziet u het grotere belang niet?", vroeg Arne Weverling. Hij noemde het "bizar en laf" dat de oud-bewindspersonen Lodewijk Asscher en Ploumen niet bij het debat aanwezig waren.

Oppositie waarschuwt voor uitholling soevereiniteit en multinationals

Bij de rest van de oppositie hoeft het kabinet niet op steun te rekenen. De linkse partijen als GroenLinks, SP en PvdD zien het vrijhandelsakkoord als een vrijbrief voor multinationals. CETA zou de democratische rechtsstaat, voedselveiligheidsnormen en dierenwelzijn ondergeschikt maken aan de belangen van het bedrijfsleven.

De PVV noemt het akkoord een "sloophamer voor Nederlandse boeren", omdat zij zich aan strenge regels moeten houden die niet voor Canadese boeren gelden.

Thierry Baudet (FVD) vindt het akkoord onnodig, omdat de handel met Canada al "prima" verloopt. Bovendien zou het geschillenbeslechtingsmechanisme de soevereiniteit van Nederland inperken.

Op de vraag van Jetten waarom FVD in het Europees Parlement woensdag nog instemde met een handelsakkoord met Vietnam waar ICS ook deel van uitmaakt, antwoordde Baudet dat het ging om een "administratieve fout".