Dat het kabinet de Tweede Kamer onjuist en onvolledig geïnformeerd heeft over de Kunduzmissie vindt de Tweede Kamer onacceptabel, maar wat VVD, CDA, D66, GroenLinks en PvdA betreft is dat voor de minister van Defensie of minister van Buitenlandse Zaken geen reden om daar politieke consequenties aan te verbinden. PVV en SP zijn het vertrouwen in het Afghanistanbeleid van het kabinet kwijt en eisen opheldering.

"Dit is eens, maar nooit meer", zei D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma donderdag in een debat in de Tweede Kamer. VVD, CDA, GroenLinks en PvdA sloten zich daarbij aan.

Dit tot ongeloof van SP'er Sadet Karabulut. Zij eist een parlementair onderzoek: "Wie neemt hier verantwoordelijkheid over?"

Ook Raymond de Roon (PVV) wil opheldering. Wat de PVV'er betreft moet de Algemene Rekenkamer in kaart brengen hoeveel de oorlog in Afghanistan de Nederlandse schatkist heeft gekost en of het geld op de juiste plekken terecht is gekomen.

Blok erkent fouten en belooft beterschap

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) erkende dat "een aantal zaken" in de informatievoorziening aan de Kamer niet goed zijn gegaan.

Tegelijkertijd vindt hij dat Afghanistan er momenteel beter bij ligt dan in 2001. Blok beloofde aan de slag te gaan met de aanbevelingen in het rapport. Zo staat hij open voor een onafhankelijke evaluatie aan het einde van missies. Tussentijdse checks vindt hij onverstandig, omdat het gedurende een missie lastig is om militair gevoelige informatie met derden te delen, denkt hij.

De Kamer zou aanvankelijk debatteren over de Afghanistan Papers, waaruit blijkt dat de Amerikaanse regering de Amerikaanse bevolking jarenlang heeft voorgelogen over de oorlog in Afghanistan.

Nadat vorige week uit onderzoek van de Directie Internationaal Onderzoek en Beleidsevaluatie (IOB) bleek dat het kabinet de Tweede Kamer onjuist en onvolledig heeft geïnformeerd over de Kunduzmissie, verschoof de focus van het debat naar de Nederlandse inzet.

Uit de rapporten blijkt dat betrokkenen bij de missie druk ervoeren om positief over de missie te berichten, ook al kwam dat niet overeen met de werkelijkheid.

'De Kamer is voorgelogen'

Hoewel VVD, CDA, en D66 het onjuist informeren afkeuren, wezen zij er ook op dat de Tweede Kamer de Kunduzmissie bemoeilijkte door zelf allerlei toezeggingen te eisen. "Dat is ons als Kamer aan te rekenen", zei Martijn van Helvert (CDA).

Hij herinnerde de Kamer eraan dat het IOB-rapport op voorspraak van het CDA is opgesteld. "Nu moeten we leren van de fouten die zijn gemaakt", aldus Van Helvert. Dat vindt ook GroenLinks: "Verkeerd informeren is onacceptabel, maar het is belangrijk om te kijken wat niet goed is gegaan, om fouten in de toekomst te voorkomen."

De partijen zien dat het ministerie van Defensie heeft uitgesproken meer transparantie rond de missies te betrachten. Zo moeten zaken die fout gaan in alle eerlijkheid gerapporteerd worden.

Karabulut heeft geen goed woord over voor de houding van haar collega-Kamerleden: "We zijn voorgelogen". Ze vindt dat Nederland koste wat het kost zichzelf een oorlog heeft in gerommeld, omdat het geen 'nee' kon zeggen tegen de Amerikanen. Dat nu blijkt dat de Amerikanen jarenlang hebben gelogen over de Afghanistanoorlog, maakt dat voor haar extra wrang.