Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) ontkent dat hij een gevoelig rapport over beïnvloeding van topambtenaren heeft achtergehouden voor de Tweede Kamer. Het rapport gaat nader in op het oneigenlijk wijzigen en verwijderen van onderzoeksresultaten van de Inspectie Justitie en Veiligheid.

"Ik heb geen opdracht gegeven om het rapport niet naar de Tweede Kamer te sturen", zei de minister dinsdag na afloop van het Vragenuur.

Het Algemeen Dagblad (AD) meldde eerder op de dag dat er onder druk van topambtenaren van het ministerie van Veiligheid en Justitie onderzoeksresultaten van de Inspectie zijn aangepast of verwijderd.

Voormalig topambtenaar Ronald Barendse zou met Grapperhaus hebben afgesproken om een onderzoeksrapport naar de mogelijke beïnvloeding niet naar de Kamer te sturen en alle lopende klachten niet verder te onderzoeken.

Grapperhaus bestrijdt deze lezing. "Ik heb er niet zelf met hem over gesproken", aldus de minister. Hij voegde eraan toe dat hij zelf niet aanwezig was bij de bijeenkomst waar Barendse de uitspraak zou hebben gedaan en dat hij geen aanleiding heeft om te veronderstellen dat de voormalig plaatsvervangend secretaris-generaal de uitlatingen heeft gedaan.

'Kinderporno en martelingen op telefoons van asielzoekers'

In 2017 maakten in totaal zeven klokkenluiders melding van oneigenlijke beïnvloeding. Er kwamen onder meer meldingen over onderzoeken naar de brandweer, de toepassing van de nekklem bij de omgekomen Mitch Henriquez en misstanden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Zo zouden bijvoorbeeld martelvideo's en kinderporno zijn gevonden op telefoons van asielzoekers, maar werden geen acties ondernomen.

Uiteindelijk is in 2018 door de Auditdienst Rijk (ADR) onderzoek gedaan naar de klacht over het onderzoek naar de brandweerzorg. De onderzoeken naar mogelijke misstanden bij de totstandkoming van de inspectierapporten over Henriquez en de IND, werden tot verbazing van de klokkenluiders niet voortgezet.

Volgens het AD zou de baas van de Inspectie, Gertjan Bos, hebben gezegd de bevindingen uit het ADR-onderzoek naar de brandweerzorg voldoende te vinden om lering uit te trekken. Barendse zou daaraan hebben toegevoegd dat de andere zaken (over Mitch Henriquez en de IND) waar mogelijk sprake is van beïnvloeding niet te onderzoeken.

"Het gaat me meer om de actie dan om de hoofdelijke aansprakelijkheid", zou hij volgens het AD hebben gezegd. "Ik probeer, zeg maar, het rapport van de ADR ook niet naar de Tweede Kamer te sturen, dat heb ik met Grapperhaus afgesproken. Want alles wat je daar leest, geeft aanleiding tot nieuwe vragen. En dan loopt dit helemaal uit de bocht."

'Aan VVD-verderf op ministerie lijkt geen eind te komen'

De Tweede Kamer reageerde in het Vragenuur met verbijstering op de berichtgeving en eist opheldering. PvdA'er Attje Kuiken wil weten waarom de Tweede Kamer niet is geïnformeerd en laakt de houding van Grapperhaus. Zij wil dat hij alsnog onderzoek instelt naar de misstanden die niet nader onderzocht zijn.

Coalitiepartij D66 was fel: "Aan het VVD-verderf op het ministerie lijkt geen einde te komen. Er blijven lijken uit de kast vallen. Dit roept pijnlijke herinneringen op aan de WODC-affaire", zei Kamerlid Maarten Groothuizen.

Hij verwees naar het schandaal waar justitieambtenaren het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatiecentrum (WODC) onder druk zetten om kritische noten uit een onderzoek naar het drugsbeleid van toenmalig justitieminister Ivo Opstelten (VVD) aan te passen.

'Legale staatsgreep van corrupte ambtenaren'

Geert Wilders noemde het ministerie "totaal verrot". Hij wees op uitspraken van inspectiemedewerkers die in het AD stellen dat er geen onderzoek is gedaan naar de misstanden bij de IND, omdat de verkiezingen om de hoek stonden.

"In azc's zitten moslimterroristen die beelden van kinderporno en martelingen op hun telefoon hebben. Dit is niet met de Kamer gedeeld omdat er verkiezingen aankwamen." Hij omschreef het optreden als een "legale staatsgreep van corrupte ambtenaren".

Ook de VVD wil opheldering. Kamerlid Jeroen van Wijngaarden wil dat het ADR-rapport alsnog met de Kamer wordt gedeeld en de SGP eist een feitenoverzicht.

Minister Grapperhaus zegde toe zo spoedig mogelijk met een brief te komen. Hij zei te overwegen om de Inspectie, net als de WODC, fysiek uit het departement te verhuizen om beïnvloeding in de toekomst te voorkomen. De Tweede Kamer debatteert op korte termijn over de kwestie.