Minister Wopke Hoekstra van Financiën roept medewerkers van de Belastingdienst op om informatie te delen die erop zou kunnen duiden dat er sprake was van ambtsmisdrijven bij de toeslagenaffaire. Dat kan anoniem bij de twee vertrouwenspersonen die dit jaar bij de fiscus aan de slag gaan.

"Ik wil een appel doen op degenen die zeggen over informatie te beschikken waar een strafrechtelijke component aan zit. Die informatie moet dan gedeeld worden met het Openbaar Ministerie en het ministerie", zei Hoekstra dinsdag in de Tweede Kamer tijdens het Vragenuur.

Het is de vraag of ambtenaren strafrechtelijk vervolgd kunnen worden vanwege hun werkwijze bij het onterecht afwijzen en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag bij enkele honderden ouders. Hoekstra liet zondag in de uitzending van het televisieprogramma Buitenhof weten dat hij tot dusver niet over dergelijke informatie beschikt.

"Ik kan naar eer en geweten zeggen dat ik geen indicatie heb van strafbare feiten", antwoordde hij dinsdag op vragen van SP-Kamerlid Renske Leijten. Dat betekent volgens Hoekstra overigens niet dat er geen strafbare feiten zijn gepleegd. "Laat ik benadrukken dat ik geen enkele reden heb om te zuinigjes te zijn om dit te willen uitzoeken. Integendeel", aldus de bewindsman.

Staatssecretaris Snel stapte op vanwege toeslagenaffaire

Hoekstra heeft sinds drie weken ook de Belastingdienst onder zijn hoede, omdat Menno Snel net voor de kerstvakantie aftrad als staatssecretaris van Financiën. Snel dacht de Kamer er niet meer van te kunnen overtuigen dat hij een deel van de oplossing kon zijn in het toeslagendossier.

Inmiddels erkent de fiscus dat gedupeerde ouders onterecht als fraudeurs zijn aangemerkt en worden zij financieel gecompenseerd. Het is nu de vraag of medewerkers van de Belastingdienst bij de afdeling Toeslagen de wet hebben overtreden en vervolgd moeten worden.

Hoekstra laat nu eerst door een buitenstaander onderzoek doen. Als deze persoon concludeert dat vervolging mogelijk is, dan wordt het Openbaar Ministerie (OM) ingeschakeld. "Ik kan niet zonder een specifiek delict het OM of wie dan ook de dienst insturen. Zo werkt het niet", zei Hoekstra.

SP wil dat Hoekstra zelf onderzoek doet

SP'er Leijten ziet liever dat Hoekstra zelf onderzoek gaat doen. Uit opgevraagde documenten bleek namelijk dat medewerkers instructie hadden gekregen om bezwaren van gedupeerde ouders niet in behandeling te nemen. "Dat is een overtreding. Onderzoek dat!", zegt Leijten.

"Er is onrechtmatig gehandeld bij het stopzetten en terugvorderen. Er zijn geen dossiers dat mensen fraudeurs waren en die behandeling verdienden. Dan kijk je toch wie heeft dat besloten? Wie wist daarvan? Was dat strafbaar?" Dit is volgens de SP'er zo'n groot dossier, dat Hoekstra het onderzoek zelf moet uitvoeren.

De minister kondigde het afgelopen weekend maatregelen aan. Zo wordt de fiscus opgeknipt in drie onderdelen: de Belastingdienst, Toeslagen en de Douane. Elk onderdeel krijgt een eigen ambtelijke aansturing.

Er komt ook een extra staatssecretaris op het ministerie. Een voor de belastinginning en de hervorming van het fiscale stelsel en een voor de Douane en de Toeslagen. Beide bewindslieden zullen voor de resterende kabinetsperiode D66'ers zijn.