De druk op staatssecretaris Menno Snel (Belasting) neemt toe na nieuwe blunders en onthullingen in de zaak rond de onterechte stopzetting en terugvordering van de kinderopvangtoeslag. Twee weken geleden zag de D66-bewindsman een motie van wantrouwen nog stranden, omdat de coalitie met GroenLinks en SGP deze niet steunde. Maar dinsdag laten de twee oppositiepartijen weten dat het er voor Snel "heel slecht" uitziet.

De Tweede Kamer debatteert woensdag opnieuw met Snel over de kinderopvangtoeslagaffaire. Van honderden en waarschijnlijk duizenden ouders is ten onrechte de opvangtoeslag stopgezet en teruggevorderd waardoor meerdere ouders in grote financiële en persoonlijke problemen kwamen.

De staatssecretaris kreeg twee weken geleden nog het vertrouwen van de coalitie en de oppositiepartijen GroenLinks en SGP, maar is dat vertrouwen in korte tijd kwijtgeraakt. "De Belastingdienst blijft fouten maken", zegt GroenLinks-Kamerlid Bart Snels. "Het wordt heel moeilijk om een motie van wantrouwen niet te steunen." Chris Stoffer (SGP): "Het vertrouwen in de staatssecretaris staat nu onder het nulpunt."

Kamer ontstemd over zwartgelakte dossiers

De twee partijen zien dat Snel opnieuw beterschap beloofde, maar nemen het de bewindsman kwalijk hoe hij is omgegaan met het versturen van de dossiers van de gedupeerde ouders. "De kern van het probleem is dat de Belastingdienst mensen fatsoenlijk moet behandelen. Dan moet je ze fatsoenlijk uitleggen wat er de afgelopen jaren gebeurd is en waarom zij als fraudeur werden gezien", aldus Snels van GroenLinks. "Die vraag had netjes beantwoord moeten worden, dat doe je niet door een steekkarretje met zwartgelakte multomappen bij de ouders door de deur te duwen."

Daar is de SGP het mee eens. "Er mag best een keer een fout gemaakt worden. Iemand verdient altijd een tweede kans, maar de afgelopen week zie je dat er fout op fout op fout wordt gestapeld", aldus Stoffer.

Hij verwijst onder meer naar de nieuwe onthulling van RTL Nieuws en Trouw waaruit blijkt dat de Belastingdienst nog tot juli 2019 doorging met het onrechtmatig stopzetten van de toeslagen, terwijl deze praktijk volgens Snel in 2016 zou zijn gestopt. Stoffer: "Hij krijgt in het debat een kans om met een verklaring te komen, maar het ziet er niet goed uit."

Gedupeerde ouders op de tribune van de Tweede Kamer. (Foto: Pro Shots)

'Ouders zijn vernederd'

Onder meer de SP en de PvdA steunden de motie van wantrouwen twee weken geleden al, en zullen dat woensdag ook doen. Renske Leijten (SP): "Het vertrouwen in Snel is niet hersteld. De ouders zijn vernederd met de zwartgelakte dossiers." De SP'er staat in nauw contact met een groep gedupeerde ouders. Bij haar meldpunt hebben zich inmiddels 1200 gedupeerden gemeld.

Na verontwaardigde reacties over het lakken van de stukken beloofde de Belastingdienst alsnog een persoonlijk gesprek, maar ook dat liep fout. "Maandag zaten ouders te wachten op een goedmaakgesprek, maar dat ging op het laatste moment niet door. Opnieuw een vernedering."

“Geen antwoord op de vraag waarom deze ouders als fraudeur zijn bestempeld.”
SP-Kamerlid Renske Leijten

Leijten weet te melden dat de fiscus inmiddels met een aantal ouders heeft gesproken, maar zij krijgt ontevreden reacties binnen. "Er komt geen antwoord op de vraag waarom de Belastingdienst deze ouders als fraudeur hebben bestempeld en waarop de fraudebestrijding is gebaseerd."

Leijten wil best geloven in de goede bedoelingen van Snel, maar vindt dat hij keer op keer heeft laten zien dat hij in zijn eigen organisatie niet doorvraagt en niet bovenop de affaire zit.

Ook PvdA'er Lodewijk Asscher twijfelt niet aan de intenties van de bewindsman. "Ik ben er van overtuigd dat hij de problemen heel graag wil oplossen. Maar zowel de aard als de omvang van de affaire is te groot. De informatievoorziening naar de Kamer en de snelheid waarmee ouders worden geholpen zijn onvoldoende."

Coalitiepartijen willen kijken naar oplossingen

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, die met aanhoudende Kamervragen de misstanden bij de Belastingdienst boven tafel kreeg, zit nog met veel vragen. Onder meer over het lakken van de stukken en het bericht dat de fiscus tot afgelopen zomer doorging met de onrechtmatige werkwijze. Over de positie van de staatssecretaris wil hij het niet hebben. "Ik controleer het kabinet. Dat deed ik in het verleden en dat blijf ik doen. Voor nu wil ik een oplossing voor alle gedupeerde ouders."

D66-fractievoorzitter Rob Jetten ziet dat zijn partijgenoot een "lastig debat" te wachten staat, maar gelooft wel dat Snel de juiste man is om de problemen bij de fiscus op te lossen. "Wat mij betreft gaat hij daar nog een tijdje mee door", aldus Jetten.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers spreekt van een "onmogelijke taak" voor Snel om de Belastingdienst op orde te krijgen. "Natuurlijk stel ik de vraag ook of hij de juiste persoon is, maar het vertrouwen is er tot het tegendeel bewezen is", aldus Segers. "De ontwikkelingen van de afgelopen twee weken hebben geleid tot nieuwe vragen. Aan het eind maken van het debat maken wij een afweging."

Zeker is dat Snel opnieuw een loodzwaar debat te wachten staat waarin hij opnieuw excuses moeten maken en opnieuw beterschap moeten beloven. Dit keer lijkt hij af te stevenen op het verlies van het vertrouwen van 75 zetels in de Kamer, omdat ook Groep Van Haga de kansen op een goede afloop van het debat zeer klein inschat.

Snel zal dan zelf moeten bepalen of hij vindt dat hij nog op een geloofwaardige manier en met voldoende vertrouwen kan zorgen voor een oplossing voor de gedupeerde ouders en kan zorgen dat de werkwijze bij de Belastingdienst nu echt gaat veranderen.