Premier Mark Rutte vindt dat er niet te snel gekeken moet worden naar de politiek om racisme en discriminatie aan te pakken. "Dit kunnen wij als politiek niet in ons eentje oplossen", zei hij dinsdag tijdens het Vragenuur. "Ik begrijp dat er gekeken wordt naar de overheid, maar heb niet de illusie dat we racisme alleen oplossen met wetgeving."

De premier moest op aandringen van de D66, GroenLinks, SP, PvdA, PvdD en DENK naar de Kamer komen om vragen te beantwoorden over het incident van afgelopen weekend waarbij Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira door de aanhang van FC Den Bosch werd uitgemaakt voor "kankerneger", "kankerkatoenplukker" en "Zwarte Piet". Ook waren er oerwoudgeluiden te horen en werd de Hitlergroet gebracht.

D66 en de linkse oppositiepartijen vroegen de premier nadrukkelijk om stelling te nemen en verweten hem dat hij het afgelopen weekend onzichtbaar was en "geen leiderschap" heeft getoond. Lodewijk Asscher (PvdA): "Stap naar voren. Spreek je uit."

De premier sprak net als een deel van de Kamer schande van het incident. "We schamen ons allemaal diep op dit moment." Rutte benadrukte dat het probleem van racisme en discriminatie volgens hem moeilijk door de politiek is op te lossen.

"Er is een verantwoordelijkheid voor het collectief. Dit kunnen wij als politiek niet in ons eentje oplossen", aldus de premier. "Dat lukt alleen als we met zeventien miljoen mensen zeggen: dit accepteren wij niet meer."

'Manifestatie van iets dat fundamenteel fout zit'

D66-Kamerlid Jan Paternotte vindt dat de premier zijn rol in het maatschappelijk debat daarmee te klein maakt. "Inderdaad, we moeten het met zeventien miljoen Nederlanders doen. Maar er is één Nederlander die voorop kan lopen en dat is de premier", zei de D66'er. Hij wil dat Rutte op zoek gaat naar maatregelen die ervoor zorgen dat discriminatie en racisme effectiever worden bestreden.

De premier wees erop dat het kabinet in gesprek gaat met de KNVB. Maar ook hier wijst hij op de verantwoordelijkheid die de samenleving zelf heeft. "Als wij als politiek meteen zeggen dat we met maatregelen komen, denkt de maatschappij dat het opgelost wordt. Ja, de politiek moet doen wat ze kan, maar het lukt alleen als we elkaar op ons gedrag aanspreken."

Racisme en discriminatie gaan volgens Rutte verder dan alleen het incident van afgelopen weekend. "Het was een verschrikkelijke manifestatie van iets dat fundamenteel fout zit in het land." Hij verwees naar onder meer discriminatie op de arbeidsmarkt. "Racisme is het stomste en domste wat je in een land kunt doen. Je zet talent op die manier op achterstand en zorgt ervoor dat we als land minder goed functioneren."

Voorlopig geen ontmoeting met KOZP

GroenLinks-leider Jesse Klaver vroeg de premier om meer leiderschap te tonen. De organisatie Kick Out Zwarte Piet (KOZP) vroeg om een gesprek met de premier nadat vorige week een vergadering van de groep met geweld was verstoord.

Klaver somde op dat er al meerdere belangengroepen op het Torentje zijn uitgenodigd en wees erop dat de 'Gele Hesjes' voor een tweede keer in een half jaar bij de premier op bezoek mogen komen.

Premier Rutte zei het verzoek van KOZP nog te onderzoeken. "Ik ga het proberen, maar ik wil ook af en toe nog beleid kunnen omzetten in wetgeving. Dat moet ook gebeuren."