Twee Nederlandse vrouwen en drie kinderen die vastzaten in het Syrische gevangenenkamp in Al Hol hebben zich donderdag gemeld bij de Nederlandse ambassade in de Turkse hoofdstad Ankara met het verzoek terug te keren naar Nederland.

Dat schrijft het kabinet donderdag in een brief aan de Tweede Kamer.

"De vrouwen en kinderen bevinden zich thans in Turkse detentie, in afwachting van vervolging en/of uitzetting door de Turkse autoriteiten", schrijft het kabinet.

Het gaat om twee vrouwen met een dubbele nationaliteit die vanuit Nederland zijn uitgereisd naar Syrië en verdacht worden van terroristische misdrijven. De beide vrouwen hebben respectievelijk één en twee kinderen in de leeftijd van drie en vier jaar oud.

Nederlandse nationaliteit ingetrokken

Bij een van de twee uitreizigers is het kabinet overgegaan tot het intrekken van de Nederlandse nationaliteit en is de persoon in kwestie ongewenst verklaard. Het gaat om Fatima H. uit Tilburg. De maatregel moet nog door de rechter worden getoetst, maar zij kan per direct geen aanspraak doen op consulaire bijstand van Nederland.

"Voor wat betreft de andere vrouw is het intrekken van het Nederlanderschap op dit moment niet aan de orde", schrijft het kabinet. Zij zal naar alle waarschijnlijkheid naar Nederland worden begeleid en worden berecht.

Als vastgesteld is dat de drie kinderen van de twee Syriëgangers zijn, dan beschikken zij over de Nederlandse nationaliteit en zullen ze naar Nederland worden overgebracht. De Raad voor de Kinderbescherming heeft voor deze kinderen een plan gereed voor de opvang.

Onduidelijk hoeveel Nederlanders ontsnapt zijn

Het kabinet schrijft dat het vijftal "enige weken geleden", en dus vóór de Turkse militaire inval in Noord-Syrië, is ontsnapt.

Volgens de laatste rapportage van de AIVD verblijven 55 volwassen Nederlandse uitreizigers en negentig Nederlandse kinderen (onder de leeftijd van achttien jaar) in de Syrische kampen. Of de vijf ontsnapte Nederlanders tot deze groep gerekend worden, meldt het ministerie van Veiligheid en Justitie niet. Het departement doet ook geen uitlatingen over of er meer Nederlanders dan de twee vrouwen en drie kinderen zijn ontsnapt.

De opvangkampen werden tot voor kort bewaakt door de Koerdische strijdkrachten. Maar na de Turkse inval en de Amerikaanse terugtrekking uit het gebied is er sprake van een machtsvacuüm en is het lot van de Nederlandse IS'ers onzeker.

Berechting in Irak lijkt ver weg

D66 sprak eerder in de Kamer de zorgen uit over mogelijke ontsnappingen. De coalitiepartij waarschuwt dat de IS'ers uit het zicht van de veiligheidsdiensten verdwijnen en onder de radar terugkeren naar Nederland om hier aanslagen te plegen. De partij pleit er daarom voor om de IS'ers op te halen en te berechten.

Het standpunt van het kabinet is dat Nederland geen uitreizigers uit Syrië ophaalt. Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken zet in op een internationaal tribunaal in Irak waar de Syriëgangers berecht moeten worden.

De kans dat dat gebeurt, lijkt klein. De Iraakse minister van Buitenlandse Zaken Mohamed Ali Alhakim liet dinsdag weten niet bereid te zijn om Europese IS-strijders in Irak te berechten.

Hij vindt dat Nederland verantwoordelijkheid moet nemen voor de eigen uitreizigers en ze moet ophalen en berechten. Ook de Amerikanen hebben Nederland opgeroepen om de eigen uitreizigers op te halen.