De roep om noodmaatregelen van de politiek om de problemen rond de stikstofuitstoot en de strengere regels voor PFAS op te lossen wordt steeds luider. De verantwoordelijke bewindspersonen kwamen woensdag tijden het protest van de bouwsector op het Malieveld met kleine toezeggingen, maar die blijken nog weinig concreet.

"Nederland gaat niet op slot", zeiden ministers Carola Schouten (Landbouw) en Eric Wiebes (Economische Zaken) woensdag vanaf een podium op het Malieveld, terwijl duizenden bouwvakkers op het veld luisterden.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat): "We moeten de ruimte pakken zodat u weer aan de slag kunt."

De bewindspersonen zochten naar bemoedigende woorden zonder valse beloften te doen. Er ligt nog geen concrete noodwet klaar om de problemen in de bouwsector het hoofd te bieden.

Steeds als een van de kabinetsleden het over "zo snel mogelijk" had, onderbraken de demonstranten dat met een collectief "nu!", om de urgentie te onderstrepen.

Ook belangenorganisaties willen sneller actie. Werkgeversvoorman Hans de Boer van VNO-NCW riep bijvoorbeeld op tot noodmaatregelen. "Op korte termijn gaat dit land wél op slot", waarschuwde hij.

De bouwvakkers vrezen voor hun baan als er niet snel maatregelen worden genomen door het kabinet. Zij voelen de gevolgen van de stikstofuitspraak bijna als geen ander: er liggen in totaal zo'n achttienduizend projecten stil.

Daar kwamen recent de strengere regels rond PFAS bij waardoor de bouwsector nog meer in de knel komt te zitten. PFAS is een verzamelnaam voor nauwelijks afbreekbare, schadelijke stoffen die onder andere zitten in kleding, antiaanbakpannen en blusschuim.

Minister Wiebes (Economische Zaken) belooft dat Nederland 'niet op slot' gaat. (ProShots).

Minister Schouten komt met een eerste oplossing

De coalitiepartijen opperden begin deze week om een deeltijd-WW in te voeren en een overbruggingskrediet, maar die plannen zijn nog niet uitgewerkt. Ingewijden op het ministerie van Sociale Zaken, dat verantwoordelijk zou zijn voor de deeltijd-WW, wisten nog van niets.

Schouten kwam met een eerste noodverbandje. Er wordt gekeken naar effectieve maatregelen die op korte termijn kunnen worden genomen. De 'winst' die daarmee wordt geboekt, gaat naar de woningbouw omdat daar de nood hoog is.

"Wij zorgen ervoor dat jullie je werk kunnen blijven doen, dat jullie kunnen blijven zorgen voor je gezinnen, maar dat we ook die broodnodige woningen kunnen bouwen voor al die mensen die wachten op een woning", zei Schouten.

De bewindsvrouw denkt dat projecten van maximaal tweehonderd woningen zo weer opgestart kunnen worden. "Van het dorpshuis tot grotere projecten die de bouw weer vlot trekken", aldus Schouten.

Om welke maatregelen het gaat, is niet bekend. Het kabinet werkt momenteel nog aan de uitwerking en de juridische haalbaarheid. Dat is al met al "een kwestie van weken".

Dat is voor de zeer korte termijn. Er ligt momenteel bij de Raad van State (RVS) een adviesaanvraag voor de juridische houdbaarheid voor een algemene drempelwaarde. Hierdoor krijgen (bouw) projecten eerder een vergunning als de stikstofuitstoot onder een bepaalde grens blijft.

"Daar zijn de meeste projecten mee geholpen", hield Schouten de bouwvakkers voor.

Een woordvoerder van de RVS laat weten dat het advies nog ongeveer zes weken op zich laat wachten. "We zijn ons doordrongen van de tijdsdruk", aldus de voorlichter.

'Alles op alles zetten om ruimte te geven'

Van Veldhoven kon op het podium ook weinig anders dan wijzen op lopend onderzoek. Omdat er nog geen definitieve metingen voor PFAS zijn, is er door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) alleen tijdelijke norm afgegeven van 0,1 microgram per kilo grond, de laagste detecteerbare hoeveelheid.

Die norm is zo laag, dat op heel veel plekken geen grond verplaatst mag worden. Het uitgangspunt is namelijk dat de situatie niet mag verslechteren.

"We zullen alles op alles zetten om de ruimte in kaart te brengen en die ook te geven, zodat de bouw verder kan", zei Van Veldhoven.

De bewindsvrouw wil dat het RIVM voor 1 december met een tijdelijke PFAS-norm komt zodat die 0,1 microgram per kilo verdwijnt en er ruimte komt om te bouwen. "Dat zal betekenen dat er voor Nederland weer meer mogelijk wordt."

'Laat Nederland weer bouwen', is de boodschap van deze bouwvakkers. (ProShots)

Staatssecretaris Van Veldhoven: 'PFAS is wel echt rotzooi'

Daarmee zijn niet alle problemen opgelost, benadrukte Van Veldhoven. "PFAS is wel echt rotzooi, dus ik heb een wetenschappelijke basis nodig om die ruimte te kunnen geven. Daarvoor is meten cruciaal. Meten is weten." Hoe hoog de nieuwe, tijdelijke norm ongeveer wordt, valt nog niet te zeggen.

Een woordvoerder van het RIVM bevestigt dat de nieuwe, tijdelijke norm waarschijnlijk hoger zal liggen dan de 0,1 microgram per kilo. "Dit is de laagste meetbare waarde, dus die gaat waarschijnlijk wel omhoog", aldus de voorlichter.

Medio volgend jaar verwacht het RIVM een definitieve PFAS-norm te publiceren.