De dinsdag massaal naar Den Haag getrokken boeren maken niet alleen hun woede kenbaar, ze leggen ook de vinger op de zere plek binnen de coalitie. Het D66-plan om de veestapel te halveren zette kwaad bloed bij de agrariërs en bij coalitiegenoten VVD, CDA en ChristenUnie.

Als de Tweede Kamerleden op het podium voor een vol Malieveld met boze boeren staan, heeft een enkeling nog de mogelijkheid zich een beetje te verschuilen door niet pontificaal op de voorste rij te gaan zitten.

Maar die betrekkelijke anonimiteit is snel gezien als een van de sprekers ze bij naam en toenaam noemt. "Tienduizenden gezinnen worden geraakt door de plannetjes van Jesse Klaver, Rob Jetten en Tjeerd de Groot. Dat raakt ons. Daarom zijn wij boos."

Drie weken geleden bedacht D66 alvast een plan om aan de stikstofuitspraak van de Raad van State te voldoen. Nog voordat een speciale commissie onder leiding van Johan Remkes met adviezen zou komen, kopte de partij op de eigen site: "Halveer de veestapel".

Dat betekent vijftig miljoen minder kippen, zes miljoen minder varkens en driehonderdduizend minder geiten. Ook het aantal koeien moet van D66 omlaag.

De suggestie komt niet uit de lucht vallen. De totale landbouw is volgens cijfers van het RIVM verantwoordelijk voor bijna de helft van de stikstofneerslag.

CU-Kamerlid: 'Uitspraken D66 hebben boeren veel pijn gedaan'

Toch werkt die uitspraak dinsdag in Den Haag als een rode lap op een stier. In die slipstream doen coalitiegenoten en minister Carola Schouten (Landbouw, ChristenUnie) er nog een schepje bovenop.

"Ik denk dat vooral de uitspraken van Tjeerd de Groot heel veel pijn hebben gedaan. Het is ook veel te kort door de bocht", zegt ChristenUnie-Kamerlid Carla Dik-Faber over het D66-Kamerlid dat met het plan op de proppen kwam.

CDA en VVD schuiven ook niet onder stoelen of banken dat ze het boerenprotest steunen. Eerder werd het D66-voorstel binnen de coalitie al als "politiek onhandig" bestempeld.

D66'er De Groot wordt uitgejouwd op Malieveld

Eenmaal bij het Malieveld aangekomen - op aanraden van de NCTV gaat een aantal parlementariërs in geblindeerde auto's - moet De Groot alle zeilen bijzetten om zijn woorden goed uit te leggen. "Ik wil het aantal boeren niet halveren, ik wil ze juist een toekomstperspectief bieden", zegt hij achter het podium voor de verzamelde pers. Alleen praten over een halvering, is volgens hem "een versimpeling".

Daar heeft minister Schouten op het podium geen boodschap aan. "Zo lang ik minister van Landbouw ben, betekent dat geen halvering van de veestapel", zegt de bewindsvrouw. Die belofte wordt onthaald met luid gejuich.

Er moet wel iets veranderen, vindt ook Schouten. "Maar dat doen we samen met de boer en niet over de rug van die boer heen." Er wordt door dit kabinet ingezet op kringlooplandbouw. Daarbij komt zo min mogelijk afval vrij, wordt de uitstoot van schadelijke stoffen zo klein mogelijk gehouden en worden grondstoffen zo efficiënt mogelijk benut.

De Groot is niet eerder zo impopulair geweest, erkent hij na afloop. Geen gekke conclusie, want steeds als zijn naam of die van zijn partij klonken door de speakers, barstte een kabaal van boegeroep los.

'Minister Schouten moet hele verhaal vertellen'

Ondanks zijn geïsoleerde standpunt binnen de coalitie en de 'belofte' van Schouten, heeft De Groot geen spijt van zijn uitspraak om de veestapel te halveren. Sterker nog, Schouten vertelde aan de boeren maar het halve verhaal, vindt hij. "Het wordt voor haar (Schouten, red.) heel lastig met een oplossing te komen als ze zomaar zegt: dit gaan we niet doen."

Want niet aan de veestapel tornen, betekent harder ingrijpen bij de industrie, de scheepvaart en het verkeer, benadrukt De Groot.

"Schouten is niet alleen minister voor de boeren, maar ook van de rest van de maatschappij. Als dit de toekomst is van het ministerie van Landbouw, dan is het een mislukt experiment."

Volgende week komt Schouten namens het kabinet met een reactie op het stikstofadvies van Remkes.

Een halvering of iedere andere vorm van gedwongen inkrimping van de veestapel zal er niet in komen te staan. De coalitie heeft de kringlooplandbouw omarmd, benadrukt Dik-Faber van de ChristenUnie. "Dat betekent niet dat we volgend jaar de veestapel gaan halveren."

Belangrijk detail: De Groot heeft nooit een tijdsbestek genoemd en ziet een halvering van de veestapel deze kabinetsperiode ook niet gebeuren. "Het is de richting die we opgaan", aldus de D66'er.

Misschien dat de andere partijen zich daar al wat meer in kunnen vinden.