De oprichting van een investeringsfonds waar dit kabinet op zinspeelt, is niet bedoeld voor "leuke dingen" maar krijgt vooral de opdracht om Nederland met investeringen op de lange termijn beter maken. Dat zegt minister Wopke Hoekstra van Financiën dinsdag tegen NU.nl.

"Alleen projecten die van toegevoegde waarde zijn voor de lange termijn worden geselecteerd, zoals infrastructuur, kennisontwikkeling", zegt Hoekstra. "De wereld gaat fundamenteel veranderen op het gebied van artificial intelligence, robotica, big data. Dat soort zaken."

Tegelijkertijd, meent Hoekstra, is Nederland een sterk vergrijzend land waarin we de hoge lasten met zijn allen willen blijven betalen. Daar is geld voor nodig. "Internationaal gezien is de economische groei best laag. Dat is een probleem", aldus de bewindsman.

Hoekstra wil alleen zeggen dat het om een omvang van "tientallen miljarden" gaat. Bronnen in Den Haag noemen getallen van tussen de 75 en 100 miljard euro.

Wat de precieze omvang ook wordt, het bedrag wordt niet in één klap geleend en op een rekening gezet, benadrukt Hoekstra. "Op het moment dat er projecten zijn die voldoen aan de voorwaarden, wordt er geld geleend."

Er komt een "veiligheidsklep" om de plannen toch weer om te gooien voor het geval de economische groei of de huidige lage rente drastisch verandert. "Je moet jezelf wel de ruimte gunnen het te heroverwegen", zegt Hoekstra.

De plannen worden naar verwachting in de eerste maanden van volgend jaar in de Tweede Kamer behandeld.

'Ik leen miljarden en krijg er geld bij'

Nu de rente zo laag is, is het voor de Nederlandse overheid extreem goedkoop om geld te lenen. Daar wil Hoekstra van profiteren.

Hoekstra: "Ik leen een paar miljard euro van de kapitaalmarkt en ik krijg er nog een beetje geld bij omdat ik zo aardig ben om geld te lenen. Dat is een bizarre situatie, maar wel iets waar ik gebruik van wil maken. Ongeacht de economische conjunctuur."

Dat betekent niet per se dat zodra de rente weer gaat stijgen en geld lenen voor de overheid duurder wordt, het fonds weer wordt afgeschaft, zegt de bewindsman. "Ook als de rente stijgt, vind ik dit een verstandig plan."

Aan welke criteria een uit het fonds gefinancierd project precies moet voldoen, moet nog worden uitgewerkt. Net zoals de aansturing. Dat wil de minister niet alleen doen. "Uiteindelijk heeft het parlement in een democratie altijd het laatste woord. Zo hoort het ook", aldus Hoekstra.