Sinds 2018 heeft de VS Nederland "tientallen keren en op vele niveau's" hulp aangeboden bij het terughalen van Syriëgangers. Maar Nederland blijft dat aanbod afslaan, tot ergernis van onder anderen de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra. Dat blijkt uit e-mails van Hoekstra die NRC heeft ingezien, meldt de krant zondag.

Uit Kamervragen bleek afgelopen vrijdag al dat de VS herhaaldelijk heeft aangeboden om Nederlandse Syriëgangers terug te halen naar Nederland voor berechting. De VS heeft zelfs een concreet aanbod gedaan om tien vrouwelijke uitreizigers en hun kinderen naar Nederland te halen.

Maar Nederland heeft dit geweigerd, omdat dit ingaat tegen het staande kabinetsbeleid om Syriëgangers niet actief op te halen.

"Amerikaanse assistentie bij het repatriëren van Nederlandse uitreizigers zou eventuele risico's met betrekking tot de volatiele veiligheidssituatie in de regio mogelijk slechts deels wegnemen", schrijven ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) in antwoorden op vragen van D66. "Transport in deze regio is uiteraard niet zonder gevaren. De problematiek ten aanzien van de internationale betrekkingen blijft bestaan."

Bovendien kan samenwerken met sommige groepen in de regio om Syriëgangers te repatriëren leiden tot problemen met andere landen in het gebied, zoals Turkije. Als uitreizigers zich overigens zelf melden bij het Nederlandse consulaat in de Iraakse stad Erbil, worden zij wel geholpen.

Veel Kamerleden staan achter dit beleid. "De uitgereisde Syriëgangers hebben ervoor gekozen om afscheid te nemen van de rechtsstaat", stelde CDA-parlementariër Martijn van Helvert in februari. Voor kinderen gelden overigens andere richtlijnen, omdat deze niet bewust hebben gekozen voor een vertrek naar Syrië maar 'slachtoffer' zijn van de keuzes van ouders.

Zo'n driehonderd Nederlanders reisden af naar oorlogsgebied

De Amerikaanse president Donald Trump dreigde in februari al Syriëgangers vrij te laten als Europese landen ze niet terug zou willen halen om te berechten.

De rechtbank in Rotterdam heeft in januari de gevangenneming en de uitlevering van vijf Nederlandse vrouwen in Koerdische kampen in Syrië bevolen. Ze worden verdacht van deelname aan een terroristische organisatie. De rechtbank wil dat het OM "al het mogelijke" doet om ervoor te zorgen dat de vrouwen in hun eigen land berecht kunnen worden.

Volgens inlichtingendienst AIVD zijn ruim driehonderd Nederlanders naar het strijdgebied in Irak en Syrië afgereisd. Daarvan is een deel (vijftig) teruggekeerd en een deel omgekomen.