Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken gaat met de pensioensector en toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) in overleg om de dreigende pensioenkortingen te bespreken, bleek donderdag tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Over het voorkomen van kortingen, gaf Koolmees zoals verwacht geen garanties.

De bewindsman kreeg wel de opdracht van de Kamer mee om te onderzoeken wat het effect van een lange periode van lage rente op het pensioenstelsel is.

De financiële problemen van veel fondsen komen onder meer door die lage rentes op de kapitaalmarkt.

Tweede Kamer stond machteloos

Eigenlijk stond de Tweede Kamer in het debat over dreigende pensioenkortingen machteloos.

Oppositiepartijen PVV, SP en 50PLUS vroegen om een verhoging van de zogenoemde rekenrente, het percentage waarmee pensioenfondsen hun vermogen moeten waarderen. De partijen vragen daar tevergeefs al jaren om. De rekenrente sluit niet aan bij het werkelijk behaalde rendement, waardoor pensioenfondsen zichzelf arm rekenen, aldus PVV, SP en 50PLUS.

De rekenrente is onlangs door een speciale commissie zelfs naar beneden bijgesteld waardoor de financiële positie van pensioenfondsen nog verder is verslechterd.

GroenLinks en PvdA zaten in een lastig pakket. De oppositiepartijen steunden het recent gesloten Pensioenakkoord en konden zich zodoende niet helemaal afzetten tegen het gevoerde beleid. Ze hamerde er bij Koolmees wel op om "onnodige kortingen" te voorkomen.

Coalitiepartijen VVD, CDA en D66 (ChristenUnie was niet bij het debat aanwezig) hadden vooral vragen over technische aspecten van het Pensioenakkoord, wetende dat het kabinet dreigende kortingen eigenlijk ook niet kan en wil voorkomen.

D66-Kamerlid Steven van Weyenberg hintte er wel op dat het kabinet op Prinsjesdag de koopkracht van ouderen kan bijstellen. Dat is alleen geen duurzame oplossing.

Pensioenkortingen dreigt bij miljoenen deelnemers

Pensioenfondsen die voor een periode van vijf jaar met hun vermogen onder een bepaald minimum zitten, moeten kortingen doorvoeren. Die kortingen mogen ze wel spreiden over tien jaar.

Voor een aantal fondsen is die limiet in 2020 bereikt. Het ziet er niet naar uit dat de financiële situatie de resterende maanden in dit jaar zoveel verbetert dat de kortingen van de baan zijn. De Pensioenfederatie, de belangenorganisatie voor pensioenfondsen, concludeerde donderdag zelfs dat alle seinen "dieprood kleuren".

Debat is afgelopen jaar alleen maar urgenter geworden

Het debat werd ruim een jaar geleden aangevraagd door 50PLUS, maar belandde op de lange lijst van 'dertigledendebatten' waarvoor in de Kamer geen meerderheid is. Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zagen er destijds geen heil in.

De urgentie nam intussen alleen maar toe. Door de extreem lage rente op de kapitaalmarkt en de tegenvallende beurzen zien pensioenfondsen hun rendement alleen maar verslechteren.

Omdat een groot deel van de fondsen er al jaren niet goed voor staat, dreigen er vanaf 2020 kortingen voor de miljoenen deelnemers. Dat geldt met name voor grote pensioenfondsen zoals ABP (overheid en onderwijs), PFZW (zorg), PMT en PME (beide metaal).

Daar kan het Pensioenakkoord weinig aan veranderen. Fondsen mogen met de nieuwe afspraken lagere buffers aanhouden waardoor het snijden in de pensioenen kan worden uitgesteld, maar de financiële situatie is op dit moment zo belabberd, dat kortingen in sommige gevallen alleen worden verzacht.