De aanpassingen die het kabinet dit voorjaar aankondigde voor het klimaatakkoord zorgen voor een beperktere lastenverzwaring voor huishoudens. Bedrijven gaan juist meer betalen, maar niet dusdanig dat ze uit Nederland vertrekken.

Dat staat in de donderdag gepubliceerde doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) van de klimaatplannen.

Het kabinet kondigde in maart aan de energierekening minder hard te laten stijgen dan aanvankelijk was voorgesteld ten koste van het bedrijfsleven. Ook werd een CO2-heffing voor bedrijven aangekondigd in plaats van een minder streng boetesysteem.

De wijzigingen volgden op de doorrekeningen van het CPB en het PBL van het ontwerpklimaatakkoord van het kabinet. Het doel om 49 procent minder CO2 uit te stoten in 2030 ten opzichte van 1990 zou er waarschijnlijk niet mee worden gehaald. Milieuorganisaties en de linkse oppositiepartijen GroenLinks en PvdA waarschuwden hier al eerder voor.

Beperktere lastenverzwaring huishoudens, bedrijven betalen meer

Met de aanpassingen krijgen huishoudens te maken met 2,4 miljard euro aan lastenverzwaring in 2030, dat is 0,7 miljard euro minder dan met het oude voorstel. Bedrijven krijgen over ruim tien jaar te maken met 2,3 miljard euro hogere kosten vanwege de klimaatpannen, dat is juist 0,4 miljard euro meer.

De kans op de verhuizing van bedrijven naar het buitenland vanwege de hogere rekening en het bijbehorende weglekeffect van CO2, is volgens het CPB "gering".

Volgens het planbureau wentelen bedrijven zo'n 80 procent van de kosten af op burgers via hogere tarieven of lagere lonen. Dat effect was er ook al in de vorige plannen en wordt nu nog iets meer versterkt.

CO2-doelen in plannen GroenLinks en PvdA gehaald

GroenLinks en PvdA lieten ook eigen varianten van een CO2-heffing doorrekenen.

In voorlopige berekeningen van het PBL werd in eerste instantie geconcludeerd dat het CO2-doel wel wordt gehaald, maar dat er ook een risico bestaat dat bedrijven Nederland verlaten en in het buitenland gaan produceren met een hogere CO2-uitstoot in de desbetreffende landen tot gevolg.

Nu zijn de plannen van de partijen grondiger doorgerekend, hoewel het PBL nog steeds waarschuwt voor veel onzekerheden. Het is namelijk niet te voorspellen hoe bedrijven reageren op toekomstig beleid.

In de nieuwste doorrekeningen concludeert het PBL dat de CO2-doelen met de plannen van GroenLinks en PvdA nog steeds recht overeind staan, maar de uitstoot in het buitenland toeneemt.

De plannen zijn bovendien schadelijker voor de economie en de werkgelegenheid dan in de variant van het kabinet.

Burgers duurder uit bij plannen GroenLinks en PvdA

Het CPB keek naar het kostenplaatje. Burgers krijgen in de plannen van GroenLinks en PvdA te maken met lagere klimaatkosten in 2030, de hoogste rekening gaat naar bedrijven onder het mom van 'de vervuiler betaalt'.

Hoewel de opbrengsten worden teruggesluisd naar belastingvoordelen voor burgers, zijn mensen in deze plannen duurder uit. Bedrijven zullen de hogere kosten doorberekenen, verwacht het CPB. De koopkracht daalt onderaan de streep harder dan bij de kabinetsvoorstellen.

Dit zijn nog allemaal doorrekeningen van het ontwerpklimaatakkoord. Het definitieve akkoord waar politiek, bedrijven en belangenorganisaties aan werken, wordt naar verwachting volgende week gepubliceerd.