Het kabinet, de werkgevers en de werknemers presenteren woensdag bij de Sociaal-Economische Raad (SER) hun pensioenakkoord op hoofdlijnen.

Principeakkoord AOW

  • AOW komende twee jaar bevroren op 66 jaar en vier maanden
  • Daarna geleidelijke stijging naar 67 jaar in 2024
  • Vanaf 2024 stijgt AOW-leeftijd, maar minder snel dan nu

"Het is ons gelukt", zei minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken over het behaalde resultaat. Er wordt al bijna tien jaar door verschillende kabinetten gesproken over een nieuw pensioenstelsel.

"Na jaren van denken en dubben, gaan we nu doen wat we niet langer voor ons uit kunnen schuiven. Het heeft even geduurd", aldus Koolmees, die zei trots te zijn dat hij met werkgevers en werknemers tot overeenstemming kwam.

FNV-voorzitter Han Busker spreekt van "een hartstikke mooi resultaat" dat hij "zeer verdedigbaar" voor zijn achterban noemt.

Hans de De Boer van werkgeversorganisatie VNO-NCW vindt het een breed akkoord. "Het gaat om meer dan pensioenen. Dit een antwoord op de vraag hoe we omgaan met de vergrijzing en de oude dag."

FNV-leden moeten nog instemmen

Hoewel de onderhandelaars een akkoord bereikten, moeten de leden van FNV, de grootste vakbond, er nog mee instemmen. Pas als dat is gebeurd, kan het ledenparlement, het hoogste orgaan van de bond, definitief groen licht geven.

Busker wil dat er draagvlak onder de vakbondsleden is. Hoewel dinsdagavond bleek dat het ledenparlement nog erg kritisch is, heeft de vakbondsvoorman er vertrouwen in dat hij steun krijgt.

Busker en Koolmees wilden niet ingaan op wat er gaat gebeuren als de leden het principeakkoord wegstemmen.

De werkgeversorganisaties hebben al met de plannen ingestemd. Ook is er politieke steun dankzij PvdA en GroenLinks. De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie heeft in de Eerste Kamer geen meerderheid.

Pensioenstelsel wordt flexibeler

Zoals dinsdag al naar buiten kwam, zijn er afspraken gemaakt over een nieuw pensioenstelsel waardoor pensioenen flexibeler worden. Dat betekent dat de oudedagsvoorziening eerder wordt gekort als het slecht gaat en sneller stijgt als het meezit.

"Pensioencontracten die minder beloven, maar meer waarmaken", zei Koolmees daarover.

Er komt ook een andere manier van pensioensparen door de doorsneesystematiek af te schaffen; het principe dat iedere werknemer evenveel betaalt voor zijn pensioen wordt daarmee losgelaten.

Die afschaffing slaat een miljardengat in de pensioenopbouw. Wie dat precies gaat betalen, is nog niet bekend.

AOW-leeftijd wordt bevroren

Daarnaast werden de onderhandelaars het eens over een minder snel stijgende AOW-leeftijd. Die wordt bevroren op 66 jaar en vier maanden in 2020 en 2021 en stijgt vervolgens in stappen naar 67 jaar in 2024.

Daarna wordt de AOW-leeftijd gekoppeld aan de levensverwachting. Voor ieder jaar dat we gemiddeld ouder worden, moeten we acht maanden langer doorwerken. Dat kost het kabinet ieder jaar 4 miljard euro.

Vooralsnog krijg je volgend jaar een AOW-uitkering als je 66 jaar en acht maanden bent en in 2021 op je 67e. Daarna is de koppeling met de levensverwachting een op een en moet je dus een jaar langer doorwerken als we gemiddeld een jaar ouder worden.

De totale kosten om de AOW-leeftijd te bevriezen, kost het kabinet 5 miljard euro. Het totale pakket bedraagt 8 miljard euro over een periode van vijftien jaar. Dat bedrag wordt vrijgemaakt door bezuinigingen en lastenverzwaringen.

FNV-leden voeren actie. (Foto: Pro Shots)

Eerder stoppen met werken voor zware beroepen

Na jarenlang vruchteloos onderhandelen, komt er voor mensen met een zwaar beroep nu wel een oplossing om eerder te kunnen stoppen met werken. De boete - officieel is het een fiscale heffing - die de Belastingdienst oplegt, verdwijnt voor inkomens tot 19.000 euro bruto per jaar.

Werkgevers mogen deze groep tot drie jaar kosteloos met prepensioen laten gaan. Er kunnen in cao's aparte afspraken worden gemaakt.

Voor zzp'ers komt er een regeling die het aantrekkelijk moet maken om voor een pensioen te sparen. Die regeling wordt niet verplicht. Dat geldt wel voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Hoe nu verder?

De SER, die het kabinet sinds 2015 over een nieuw pensioenstelsel adviseert, stelt voor om de sociale partners bij de uitwerking van de plannen te blijven betrekken.

Het moet daarbij over het totaalpakket zonder deelakkoorden gaan, meent het adviesorgaan. Dat lijkt vooral een boodschap aan Koolmees, die begin dit jaar nog aankondigde dat het kabinet zelf met maatregelen zou komen, zonder de polder.

Volgens Koolmees wordt het een flinke klus om zo breed mogelijk draagvlak te krijgen. Daarom is de bewindsman extra verheugd dat GroenLinks en PvdA de plannen steunen.