Minister van Engelshoven (Onderwijs) heeft nog niet besloten of ze de rente op de studielening vanaf volgend jaar gaat verhogen. Deze week bleek in de Eerste Kamer dat er geen steun is voor het plan zoals het er nu ligt.

"Alle mogelijke opties worden verkend. Ik informeer voor dinsdag de Eerste Kamer", zei Van Engelshoven woensdag na afloop van de ministerraad.

Volgende week dinsdag wordt er in de senaat over het wetsvoorstel gestemd, als Van Engelshoven het daarop laat aankomen, moet ze er zeker van zijn dat ze genoeg steun heeft.

Meer wilde Van Engelshoven er niet over kwijt. "Ik kan er niets over zeggen, want de gesprekken zijn nog gaande."

Met name de senaatsfractie van D66, eveneens de partij van Van Engelshoven, had veel vragen over het nut en de noodzaak van de wet. Daarnaast liet ook ex-VVD-senator Anne-Wil Duthler doorschemeren dat ze volgende week dinsdag tijdens de stemming zou gaan tegenstemmen.

Daarmee zou de wet sneuvelen, aangezien de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zonder Duthler geen meerderheid meer heeft in de Eerste Kamer.

Logica ontging de oppositie

De logica van het besluit ontging de oppositie. De opbrengst van de hogere rente zou het studiefinancieringsstelsel houdbaarder maken en goed zijn voor de overheidsfinanciën op de lange termijn.

In het regeerakkoord was berekend dat het in 2060 om een opbrengst van 226 miljoen euro zou gaan. "Je moet de staatskas spekken via belastingen, niet via studenten", zei SP-senator Arda Gerkens daarover.

Voor studenten met een gemiddelde schuld van 21.000 euro zou het betekenen dat zij 5.000 euro extra rente moeten betalen over een periode van 35 jaar. Volgens Van Engelshoven zou dit alleen gelden voor afgestudeerden met een hoog inkomen die bovendien hoogopgeleid zijn. Die kunnen dat dragen, meent de bewindsvrouw.

Leenstelsel speelde ook mee op de achtergrond

Maar voor veel oppositiepartijen speelde het leenstelsel, dat in 2015 werd ingevoerd, ook mee op de achtergrond. Studenten raakten toen de basisbeurs kwijt. De opbrengsten zouden worden geïnvesteerd in het onderwijs.

Omdat die investeringen vooralsnog deels achterblijven, is de oppositie achterdochtig. Studenten krijgen zo te maken met hogere kosten, maar krijgen daar niets voor terug, was de teneur bij de oppositie.

Buiten de politiek werd de druk opgevoerd door studentenorganisaties ISO en LSVb en de scholierenorganisatie LAKS. De organisaties verzamelden ruim honderdduizend handtekeningen voor de petitie om de renteverhoging ongedaan te maken. De handtekeningen zijn afgelopen maandag voor het eerste deel van het Kamerdebat aan de Eerste Kamer aangeboden.