De voorgenomen verhoging van de rente op studieleningen die vanaf volgend jaar voor nieuwe studenten zou gelden, gaat definitief niet door. Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs) zet een streep door deze afspraak uit het regeerakkoord, schrijft ze maandag in een Kamerbrief.

In het kort

  • Het kabinet trekt het wetsvoorstel om de rente op studieleningen te verhogen in.
  • De renteverhoging zou voor studenten met een gemiddelde schuld van 21.000 euro zorgen voor een extra 5000 euro aan rente.
  • Studentenorganisaties zijn verheugd en spreken van “een belangrijk signaal”.

De maatregel was van begin af aan zeer omstreden.

In de Tweede Kamer stemde al geen enkele oppositiepartij ermee in en tijdens de behandeling in de Eerste Kamer vorige week bleek er onvoldoende steun.

Met name de senaatsfractie van D66, de partij van Van Engelshoven, had veel vragen over het nut en de noodzaak van de wet. Daarnaast maakte ook de voormalige VVD-senator Anne-Wil Duthler duidelijk dat ze tegen het plan is.

Daarmee zou de wet sneuvelen, aangezien de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zonder Duthler geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer. Er zou dinsdag over de wet worden gestemd, maar van Engelshoven laat het daar dus niet op aankomen en trekt het wetsvoorstel in.

Voor oppositie ontging de logica

De logica van het besluit ontging de oppositie in beide Kamers. De opbrengst van de hogere rente zou het studiefinancieringsstelsel houdbaarder maken en goed zijn voor de overheidsfinanciën op de lange termijn. Maar in het regeerakkoord is berekend dat het om een bedrag van 'slechts' 226 miljoen euro gaat dat pas in 2060 structureel wordt opgehaald.

Voor studenten met een gemiddelde schuld van 21.000 euro zou het betekenen dat zij 5.000 euro extra rente moeten betalen over een periode van 35 jaar. Volgens Van Engelshoven geldt dit alleen voor afgestudeerden met een hoog inkomen die bovendien hoogopgeleid zijn. Die kunnen dat dragen, meent de bewindsvrouw.

Leenstelsel speelde ook mee op de achtergrond

Maar voor veel oppositiepartijen speelde het leenstelsel, dat in 2015 werd ingevoerd, ook mee op de achtergrond. Studenten raakten toen de basisbeurs kwijt, de opbrengsten zouden worden geïnvesteerd in het onderwijs.

Omdat die investeringen vooralsnog deels achterblijven, is de oppositie achterdochtig. Studenten krijgen te maken met kostenverhogingen en dat leidt zelfs tot stress, bleek eerder dit jaar uit een onderzoek van Motivaction in opdracht van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO).

De toestroom naar hogescholen en universiteiten en de doorstroom van mbo naar hbo, een van de belangrijkste argumenten voor het leenstelsel, is toegenomen, bleek uit onderzoek van de Volkskrant.

Maar de weerzin tegen de renteverhoging had zich inmiddels ook al buiten het parlement georganiseerd. De druk werd onder andere opgevoerd door studentenorganisaties ISO en LSVb en de scholierenorganisatie LAKS.

Zij verzamelden met behulp van GroenLinks ruim honderdduizend handtekeningen voor hun petitie om de renteverhoging ongedaan te maken. Met succes, blijkt nu.

'Enorme overwinning voor studenten'

"Dit is een enorme overwinning voor studenten en de toegang tot onderwijs", aldus ISO-voorzitter Tom van den Brink.

LSVb-voorzitter Carline van Breugel noemt het besluit "belangrijk signaal van de politiek naar studenten". Ze ziet dat met de invoering van het leenstelsel studenten gedwongen worden om schulden te maken. Met het intrekken van de wet "straft" de politiek de studenten ook niet nog eens met een hogere rente, aldus Van Breugel.