Het kabinet trekt dit jaar extra geld uit voor de afspraken die voortkomen uit het klimaatakkoord en voor de jeugdzorg. Ook wordt er meer geïnvesteerd in Defensie en onderwijs.

Dat staat in de Voorjaarsnota, een tussentijdse begroting van het lopende jaar, die minister Wopke Hoekstra van Financiën maandag naar de Tweede Kamer stuurde.

Voor het klimaat wordt dit jaar 400 miljoen euro extra opzij gelegd. Dat geld is bestemd voor de kosten van het nog te sluiten klimaatakkoord waarmee de klimaatdoelstellingen gehaald moeten worden.

Omdat het nog niet duidelijk is welke maatregelen in het klimaatakkoord komen te staan, is het ook nog onzeker of die 400 miljoen het juiste bedrag is. Vanaf 2020 wordt er voor hetzelfde doel ieder jaar 110 miljoen euro opzijgelegd.

Extra klimaatinvestering loopt op tot bijna 1 miljard

Met het klimaatakkoord wil het kabinet de CO2-uitstoot verminderen om zo aan de afspraken van 'Parijs' te voldoen. Met het terugdringen van broeikasgassen in het algemeen, moet de opwarming van de aarde worden beperkt.

Vorig jaar werd al 500 miljoen euro gereserveerd voor CO2-reducerende maatregelen. Die investering hangt onder meer samen met de Urgenda-zaak. Deze organisatie dwong meerdere keren bij de rechter af dat de overheid zich aan de eigen CO2-doelen moet houden.

Dat betekent voor volgend jaar een kwart minder uitstoot van broeikasgassen, een doel dat het kabinet met het huidige beleid niet gaat halen waardoor extra maatregelen nodig zijn. Met het vervroegd sluiten van de kolencentrale in Amsterdam, is het kabinet daar onlangs mee begonnen.

Investeringen kabinet

  • Klimaat: in 2019 eenmalig 400 miljoen euro, daarna ieder jaar 110 miljoen
  • Defensie: 460 miljoen euro tot en met 2024, daarna ieder jaar 160 miljoen
  • Onderwijs: vanaf 2019 ieder jaar 96 miljoen
  • Jeugdzorg: 420 miljoen in 2019, daarna 600 miljoen tot 2021

Ook honderden miljoenen extra naar jeugdzorg

Tot en met 2021 gaat er ruim 1 miljard euro extra naar de jeugdzorg. Dit jaar wordt er al 420 miljoen euro vrijgemaakt, in de twee jaar daarop gaat het om 300 miljoen euro per jaar.

Onlangs sloeg koepelorganisatie Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) alarm dat de extra kosten voor toenemende jeugdhulp en psychische zorg niet meer op gemeenten verhaald konden worden.

Als het Rijk financieel niet over de brug zou komen, moeten de zorgtaken op dit terrein die sinds 2015 bij de gemeenten liggen weer naar de centrale overheid worden overgeplaatst, vond de VNG. "Het water staat ons aan de lippen", waarschuwde de organisatie. Het kabinet lijkt hier nu gehoor aan te geven.

De GGZ krijgt er structureel 95 miljoen euro bij. Voor dit jaar is dat 50 miljoen euro.

Ook Defensie krijgt er een smak geld bij. Dat is nodig om te kunnen voldoen aan de NAVO-afspraken. Daarin is afgesproken dat de totale Defensie-uitgaven van de lidstaten 2 procent van de omvang van de economie (bbp) moet zijn. Nederland voldoet tot ergernis van de Amerikanen al jaren niet aan die norm, maar heeft wel de intentie uitgesproken om daarnaartoe te bewegen.

Het gaat om 460 miljoen euro tot en met 2024. Hiermee wordt de NAVO-norm overigens nog steeds niet gehaald.

Onderwijs krijgt er vanaf dit jaar structureel 96 miljoen euro bij. Daarvan is 55 miljoen bestemd voor de toename van het aantal leerlingen en studenten 41 miljoen euro voor bèta- en techniekopleidingen.

Uitgaven vallen binnen begrotingsafspraken

De overheidsfinanciën staan er wat minder goed voor vergeleken met de ramingen op Prinsjesdag vorig jaar september. Dat komt omdat de economische groei afvlakt. Toen werd gerekend met een groei van 2,6 procent, dat blijkt nu 1,5 procent te zijn. Daardoor is de schuld iets hoger en het begrotingsoverschot wat lager, maar blijven beide cijfers nog steeds ruim binnen de normen van de Europese Unie.

Alle extra uitgaven vallen binnen de financiële kaders die het kabinet zichzelf heeft opgelegd. Op verschillende plekken op de rijksbegroting bleef er geld over, in totaal 1,5 miljard. Zo heeft het ministerie van Volksgezondheid een meevaller dankzij goedkopere medicijnen, hoeft de overheid minder rente op de staatsschuld te betalen dan voorzien, vallen EU-afdrachten goedkoper uit en is er meer winst geboekt op staatsdeelnemingen (dividend).

Minister Hoekstra noemt de investeringen "goed voor de samenleving. "We kunnen het betalen zonder extra schulden te maken."