Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat wil het tempo van de schadeafhandeling van de aardbevingsschade in Groningen opvoeren en een snellere afbouw van de gasproductie in de regio. Tegelijkertijd raakt het geduld in de Kamer over de aanpak langzamerhand op.

Op de dag dat de provincie Groningen te maken kreeg met een forse aardbeving, stond er later op de woensdag toevallig al een Kamerdebat gepland met Wiebes over de gaswinning en hersteloperatie in het gebied.

"De gaswinning moet naar beneden. We liggen voor op schema, maar het is niet genoeg", zei Wiebes voor aanvang van het debat. In de kabinetsplannen wordt de gaskraan in 2030 helemaal dichtgedraaid. Ook de schadeafhandeling moet meer meters maken, vindt Wiebes. "Er moeten onorthodoxe maatregelen worden genomen."

Eenmaal in de Kamer herhaalde de bewindsman zijn boodschap. "Op alle terreinen is tempo het hoofdgerecht."

SP-lid Beckerman: 'Dit voelt als vuistslag in mijn maag'

Maar de oproep tot urgentie maakte weinig indruk op de Kamerleden. "Ik heb niets nieuws van de minister gehoord", merkte PvdA-Kamerlid Henk Nijboer op.

"Dit voelt als een vuistslag in mijn maag", zei een zichtbaar geëmotioneerde Sandra Beckerman van de SP. Ze kon het niet verkroppen dat er nog schademeldingen liggen terwijl er nu met de beving nieuwe bijkomen. De situatie in Groningen moet worden opgeschaald tot een nationale ramp, aldus Beckerman.

De Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG), het overheidsloket dat de schadeafhandeling in goede banen moet leiden, meldde vorige week dat er ruim 23.000 schademeldingen zijn binnengekomen, waarvan er 8.000 zijn afgehandeld. Bij de overige vijftienduizend is de afhandeling in een vergevorderd stadium.

Kamer roept om orthodoxe maatregelen

De frustratie zat bij de Kamer vooral in de wirwar van regelingen. "Ik ben helemaal murw. Het is weinig concreet", zei Beckerman tegen het einde van het debat nadat ze Wiebes voor langere tijd had aangehoord.

Zowel uit oppositie als coalitie werd geopperd om "onorthodoxe manieren" toe te passen zodat de schadeafhandeling een vlucht zou nemen. Maar wat precies onder onorthodox wordt verstaan, daarover verschillen de partijen van mening.

Voor PvdA, SP en GroenLinks is dat een zogenoemd 'generaal pardon' waarbij schade van gedupeerden tot een bepaald plafond direct wordt betaald zodat de achterstand sneller kan worden weggewerkt. Maar dat voorstel werd door Wiebes als onmogelijk bestempeld. Er is volgens de bewindsman geen bedrag dat in één keer kan worden toegekend.

Onduidelijk wat oplossing voor gedupeerde Groningers is

Wat is dan wel de oplossing voor bewoners die kampen met schade- of herstelwerkzaamheden vanwege de aardbevingen? De Kamer kreeg maar weinig vat op de minister.

"Ik ben er helemaal klaar mee", zei CDA-Kamerlid Agnes Mulder over de versterkingsopgave. En even later in het debat: "Het duurt allemaal veel te lang. Ik snap niet dat er geen haast wordt gemaakt."

PvdA'er Nijboer had het in zijn conclusie over "een woordenbrij" van Wiebes. Zo zegt de bewindsmand aan de ene kant dat de NAM, het bedrijf dat het gas oppompt in de regio, geen invloed meer heeft op de schadeafhandeling, zoals tot een aantal jaar geleden nog wel het geval was. Maar tegelijkertijd hoort Nijboer hem zeggen dat de NAM nog steeds invloed uitoefent.

Wiebes vroeg om geduld. De NAM zat zestig jaar lang aan de knoppen in de regio en wordt pas sinds kort op afstand gezet en ingeruild door overheidsinstanties. "Dat lossen we niet zomaar even op", zei Wiebes. Er zullen naar alle waarschijnlijkheid nog bevingen volgen, waarschuwde hij. In de tussentijd is er geen andere optie dan de puinhopen "stap voor stap" op te ruimen.

Wiebes sloot zich aan bij de metafoor die GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee had bedacht voor de situatie in Groningen. "Het is alsof je de Mount Everest beklimt tijdens een lawine."

Volgende week debatteert de Kamer specifiek over de recente aardbeving met premier Mark Rutte en Wiebes.