Om de groeiende economische, technologische en militaire macht van China tegenwicht te bieden, is nauwere Europese samenwerking noodzakelijk volgens het kabinet. De groeiende defensie-uitgaven, spionageactiviteiten en cyberaanvallen van de Aziatische reus kunnen het best aangepakt worden als de Europese lidstaten gezamenlijk een vuist maken.

Dat schrijft het kabinet woensdag in de langverwachte Chinastrategie, een beleidsdocument dat in kaart brengt hoe Nederland in de toekomst om moet gaan met de definitieve terugkeer van China als grootmacht op het wereldtoneel.

"Bij een realistisch Chinabeleid hoort natuurlijk ook de erkenning dat Nederland als afzonderlijk land weinig speelruimte heeft op China", waarschuwt minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken). Bij de omgang met het land moet Nederland realistisch zijn over zijn invloed, maar wel op een "gepaste" manier opkomen voor de eigen belangen.

Dat kan alleen in Europees verband en samen met de Verenigde Staten en gelijkgezinde partners in Azië, ziet het kabinet. "Gezamenlijk kan de Europese Unie opkomen voor haar belangen, gezamenlijk kan zij de Europese waarden verdedigen", aldus Blok.

'Angst voor China is niet nodig'

Tegelijkertijd is angst voor China niet nodig, stelt Blok. Samenwerking is voor het kabinet een sleutelwoord, met name op het gebied van handel en klimaat. "We moeten ons baseren op feiten en kennis. Niet op gevoelens en beelden."

Zo vindt het kabinet de zogenoemde Nieuwe Zijderoute van de Chinese overheid een prima initiatief, maar waarschuwt het er wel voor dat de Chinese leningen niet voor onhoudbare schulden mogen zorgen en dat landen wel onafhankelijk moeten blijven.

Verder blijft waakzaamheid bij de Chinese cyberactiviteiten geboden. De AIVD heeft onlangs nog gewaarschuwd voor cyberspionage en cyberaanvallen van de Chinezen. "Verreweg de grootste dreiging op het gebied van economische spionage is afkomstig van China", aldus de inlichtingendienst.

Omdat China niet het enige land is dat zich hier schuldig aan maakt, focust het kabinet zich op de "bescherming van sectoren en niet op landen".

Zorgen over behandeling Oeigoeren

Ook ziet het kabinet de Chinese inspanningen voor het leveren van ontwikkelingshulp als een mogelijk gevaar. "Op het eerste gezicht lijkt China minder ingewikkeld dan westerse donoren als het gaat om leningen", zegt Blok, die er gelijk aan toevoegt dat er niet zoiets als "een gratis lunch" bestaat. Zo mag de steun niet ten koste gaan van universele mensenrechten.

Wat betreft mensenrechten zegt het kabinet dat China "geweldige vorderingen" heeft gemaakt wat betreft het uitbannen van armoede en de gelijkheid van tussen man en vrouw, maar er blijven zorgen over de vrijheid van meningsuiting en bijvoorbeeld de behandeling van de Oeigoeren, de islamitische minderheidsgroep die naar verluidt in "heropvoedingskampen" wordt opgesloten.

Geen woord over Huawei

Opvallend is dat in het hele document met geen woord gerept wordt over Huawei. De techgigant is de marktleider als het om de aanleg van het 5G-netwerk gaat, maar er zijn steeds meer zorgen over het laten aanleggen van deze vitale infrastructuur door het Chinese bedrijf.

Het kabinet schrijft wel dat het voor "bepaalde sleuteltechnologieën en kritieke grondstoffen" niet afhankelijk wil worden van China.