CDA-leider Sybrand Buma verlaat de Tweede Kamer en wordt burgemeester van Leeuwarden, werd donderdag bekendgemaakt in de Friese hoofdstad.

De gemeenteraad van Leeuwarden maakte donderdag bekend in te stemmen met voordracht van Buma als burgervader van de Friese stad.

"Voor mij is dit het moment", zegt Buma in een reactie. "Ik ben zelf geboren en getogen in Friesland. Het is een ambt in een stad, een gemeente en provincie die mij zeer aan het hart gaan."

Met het voortijdig vertrek van de 53-jarige Fries verliest de coalitie, na de exit van Alexander Pechtold (D66), opnieuw een van de architecten van het kabinet-Rutte III. "Ik besef dat de coalitie in een periode halverwege zit", aldus Buma. "Aan mij de taak alles goed over te dragen, zodat de fractie straks een fractievoorzitter kan kiezen die het werk met net zoveel inzet zal voortzetten."

Buma dankt de kiezers die op hem gestemd hebben voor het vertrouwen dat zij in hem gesteld hebben. "Ik ben ervan overtuigd dat de partij in handen van goede mensen is."

Over de stabiliteit van de coalitie maakt Buma zich geen zorgen. "Deze coalitie heeft een hechtheid die maakt dat de coalitie door kan gaan. Hij wijst op de leiderschapswissel bij D66 waar Rob Jetten het stokje van Pechtold overnam. "Hij heeft dat heel goed opgepakt."

Koers naar rechts onder leiding van Buma

Buma was sinds 2010 fractievoorzitter van de christendemocraten en moest zijn Kamerleden in het gareel houden tijdens de tumultueuze samenwerking met de PVV in het kabinet-Rutte I.

Na de mislukte regeerperiode met Geert Wilders werd Buma partijleider van het CDA en leed hij een historische verkiezingsnederlaag. De partij haalde dertien zetels, het laagste aantal in de geschiedenis van het CDA.

Onder leiding van Buma voer het CDA in de oppositie een cultureel-conservatieve koers. Zo stelde hij onder andere voor een dienstplicht voor jongeren te introduceren en het volkslied op scholen te verplichten. Ook pleitte hij voor een aanpassing van het vluchtelingenverdrag.

De partij sloeg een hardere toon aan op thema's als immigratie en integratie en Buma zag zichzelf als een politicus die de zorgen van mensen over globalisering begreep.

In de veelbesproken HJ Schoo-lezing sprak hij over Nederlanders die verweesd zouden zijn door de komst van nieuwkomers.

Voorzichtige scheuren in leiderschap

De rechts-conservatieve koers van Buma kon in de brede achterban niet altijd op steun rekenen. Hoewel Buma vooral bij de lokale verkiezingen voorzichtig winst boekte, begon het leiderschap van Buma net zo voorzichtig scheurtjes te vertonen.

Er waren zorgen over de harde toon in de HJ Schoo-lezing en begin dit jaar moest Buma de coalitiepartijen vragen het regeerakkoord open te breken en het kinderpardon toch te versoepelen. Zijn achterban roerde zich. Partijleden waren het niet eens met de harde lijn van de partijleider op het vlak van asiel en dreigden met een congresmotie.

Onlangs riepen prominente CDA'ers, als Ernst Hirsch Ballin, Ab Klink en Herman Wijffels, de partij op meer leiderschap te tonen.

Opvolgers staan al klaar

Wie de fractievoorzittershamer van hem zal overnemen, is nog niet bekend. Het is ook nog niet duidelijk wie Buma zal opvolgen als partijleider.

Vicepremier en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge en minister van Financiën Wopke Hoekstra gelden als de belangrijkste gegadigden.