In het behandeltraject van Micheal P. zijn veel fouten gemaakt door de betrokken instellingen, blijkt onder meer uit het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) naar de moord op Anne Faber.

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) is politiek verantwoordelijk en voelt zich dat ook. "Ik wist dat dit dossier mijn grootste opdracht zou worden in deze regeringsperiode." NU.nl sprak met hem.

Hoe is het OVV-rapport bij u gevallen?
"Zwaar. De conclusies zijn hard en schetsen een pijnlijk beeld. Vooral voor de nabestaanden van Anne Faber. Maar ook voor de organisaties die verantwoordelijkheid droegen over Michael P., die toen in de gevangenis zat en daarna in de kliniek in Den Dolder."

In het rapport wordt duidelijk dat de sector onder druk staat. Is er meer geld nodig?
"Het rapport legt de vinger op de zere plek. Er zijn geen maatregelen die de gebeurtenissen uit 2017 ongedaan kunnen maken, maar we kunnen er wel voor zorgen dat de kans op herhaling zo klein mogelijk wordt."

"Voor zover we dat al niet hebben gedaan. We hebben de afgelopen anderhalf jaar niet stilgezeten en al maatregelen genomen die een aantal van de problemen die worden geconstateerd ondervangen. Denk aan verdachten die niet willen meewerken aan een tbs-onderzoek, maar wel voor tbs in aanmerking komen."

Wat moet er nu dan nog gebeuren om verdachten te kunnen dwingen mee te werken aan een tbs-onderzoek?
"De wet daarvoor is nu in consultatie en gaat daarna naar de Tweede Kamer."

In het onderzoek staat dat de kliniek in Den Dolder waar Michael P. werd behandeld onvoldoende gekwalificeerd personeel had. Is dat op andere plekken in Nederland ook het geval?
"We hebben in Den Dolder direct actie ondernomen. Daarnaast hebben we vooruitlopend op de rapporten naar de kwetsbaarheden gekeken en de teugels aangehaald. We hebben afgelopen zomer met de sector afspraken gemaakt om iets aan de druk te doen en fors geïnvesteerd om mensen aan te trekken. Juist vanwege de veiligheid."

Gemeenten die met zo'n instelling te maken hebben, zullen bezorgd zijn dat mensen als Michael P. vrij rond kunnen lopen. Hoe neemt u die zorgen weg?
"Het belangrijkst is dat we maatregelen nemen tegen gedetineerden die een hoog risico lopen om in herhaling te vallen. Als er gevaar is, ga je langer door met de behandeling en blijf je dus langer vastzitten."

"Dat moet structureel gebeuren. Voorwaardelijke vrijheid, waar in het geval van Michael P. naartoe werd gewerkt, wordt in Nederland standaard toegekend. Dat moet geen automatisme worden. Die wet ligt al in de Tweede Kamer."

"Kijk kritisch naar hoe iemand zich tijdens de detentie heeft gedragen en naar wat de risico's zijn voor de samenleving. Dat moet zwaarder meewegen bij de vraag of iemand wel of niet in aanmerking komt voor voorwaardelijke vrijheid."

Belangrijke informatie was voor de kliniek in Den Dolder niet voorhanden.
"Om te beginnen moet je echt beter zicht op de risico's krijgen. Dat kan nog beter dan nu het geval is, want je ziet dat er dingen doorheen glippen."

"In de rapporten wordt geadviseerd dat je ook instrumenten zoals risicoanalyses moet gebruiken. Behandelaars doen dat nu nog niet standaard, ik wil dat verplichten."

"We zien ook bij Michael P. dat hij bij de overdracht van zijn dossier van de gevangenis naar de kliniek een vinger in de pap had over wat er wel en niet in kwam te staan. Dat vind ik onacceptabel. Hier geldt veiligheid boven privacy. Dat moet geregeld worden in wetgeving. Tot die tijd heeft iemand die niet meewerkt met zijn behandeling ook geen recht op vrijheden."

Tweede Kamer oordeelt fel na rapporten

Vanuit de Tweede Kamer werd zeer kritisch gereageerd op de rapporten. "Dat dit misdrijf voorkomen had kunnen - of zelfs moeten - worden maakt het verlies onverteerbaar", zei PvdA-Kamerlid Attje Kuiken. Volgens de VVD "wordt pijnlijk duidelijk dat de balans in onze strafrechtketen veel te ver is doorgeslagen naar zorg voor de crimineel in plaats van veiligheid van de samenleving".

Maarten Groothuizen van D66: "Je trekt wit weg als je de rapporten leest. Het roept veel vragen op over de manier waarop forensische zorg is ingericht en of het toezicht vanuit het ministerie voldoende is."

SP'er Michiel van Nispen vraagt zich af in hoeverre de bezuinigingen in de publieke sector hebben bijgedragen aan deze tragedie, terwijl PVV-leider Geert Wilders het over een "beschamend falen" van de overheid had.

U zegt zelf dat de overheid tekort is geschoten. Welke consequentie heeft dat voor u politiek gezien?

"Ik ben politiek verantwoordelijk en voel me dat ook. Ik wist dat dit dossier mijn grootste opdracht zou worden in deze regeringsperiode. We hebben extra geïnvesteerd in veiligheid."

"De Wet forensische zorg was een van de eerste wetten die ik door het parlement mocht loodsen. Die biedt veel meer handvatten om de fouten die hier zijn gemaakt in de toekomst te voorkomen. Met deze rapporten van vandaag in de hand wil ik dat gewoon afmaken. Ik wil er zijn om de samenleving te beveiligen en te beschermen. Ik vind dat dat beter kan, laat dat een harde les zijn. Dat zijn we aan de samenleving verplicht."