Hoe heeft de verdachte van de aanslag in Utrecht Gökmen T. vrij rond kunnen lopen, terwijl hij een uitgebreid strafblad heeft en er een verkrachtingszaak tegen hem liep? Dat is de vraag die meerdere partijen dinsdag tijdens het Vragenuur aan het kabinet stelden.

"Dit is een verdachte met een historie aan strafbare feiten, hoe kan het dat zo iemand vrij rondloopt?", wil Sybrand Buma (CDA) weten van justitieminister Ferd Grapperhaus.

Winkeldiefstal, inbraak, onder invloed schoten lossen op een flat, illegaal wapenbezit en de verdenking van de verkrachting van een vrouw; de hoofdverdachte van de aanslag in de Utrechtse tram waarbij drie mensen om het leven kwamen, is al langere tijd een bekende van justitie.

"Had dit voorkomen kunnen worden?", vroeg Martin van Rooijen (50PLUS). Ook de PVV, SGP, PvdD, SP en GroenLinks willen opheldering.

Begrip voor vragen, maar nog geen antwoorden

Minister Grapperhaus zei begrip te hebben voor de vragen die leven, maar nog geen antwoorden te kunnen geven. "Wij hebben de taak om nu te zorgen voor rust en veiligheid."

Om het strafrechtelijk onderzoek dat momenteel tegen de verdachte loopt niet in de weg te zitten, wil Grapperhaus op dit moment niet reageren op de vraag waarom T. vrij rondliep.

Hoewel er Kamerbreed begrip was voor deze lijn van het kabinet, vindt PVV-leider Geert Wilders het onbegrijpelijk dat de minister niet nu al openheid biedt. Hij suggereerde dat Grapperhaus de antwoorden voor zichzelf houdt vanwege de Provinciale Statenverkiezingen van 20 maart. Wilders wil dat de bewindsman zo snel mogelijk opstapt, omdat hij verantwoordelijk is voor het Openbaar Ministerie (OM).

Grapperhaus verwierp de suggestie dat het kabinet feiten achterhoudt. "Hier wordt niets onder het tapijt geveegd", aldus de minister. Hij verwees naar het persbericht van het OM waarin de criminele historie van de verdachte is vrijgegeven. Het is de inzet van het kabinet om de Kamer open en transparant te informeren.

Kritiek op Forum voor Democratie

Tijdens het Vragenuur was er ook kritiek op Forum voor Democratie. De politieke partijen besloten vlak na de aanslag om de verkiezingscampagne op te schorten. Partijen doen dat naar eigen zeggen uit respect voor de nabestaanden en vinden het ongepast om "verschillen uit te vergroten" in tijden van rouw.

Forum voor Democratie besloot zich daar niet bij aan te sluiten en zette een geplande verkiezingsbijeenkomst in het Kurhaus door. Daar legde FVD-leider Thierry Baudet een verband tussen de aanslag en het Nederlandse immigratiebeleid waar volgens hem de VVD en het CDA verantwoordelijk voor zijn.

Theo Hiddema sprak op de bijeenkomst de vrees uit dat zijn partij de groei in de peilingen niet zou kunnen verzilveren vanwege de aanslag. De gebeurtenis zou volgens Hiddema FVD worden "aangewreven".

Meerdere partijen, waaronder D66 en de SP, hadden geen goed woord over voor Baudet.

SP'er Lilian Marijnissen zegt "van stijgende verbazing naar stijgende walging" gekeken te hebben naar het optreden van FVD.

Ook Rob Jetten, fractieleider van D66 in de Tweede Kamer, richt zijn pijlen op Baudet.

"Als ik dan hier naast een collega (Baudet, red.) sta die grote woorden sprak over migratie terwijl andere partijen hun campagne staakten, een collega die niet eens het fatsoen heeft om op tijd in de zaal te zijn als we de slachtoffers herdenken, dan word ik echt misselijk terwijl ik hier sta", aldus de D66'er.

Baudet stond de pers te woord terwijl Kamervoorzitter Khadija Arib, premier Mark Rutte, minister Ferd Grapperhaus en de rest van de Tweede Kamer stilstonden bij de aanslag.

Baudet stelde dat de kritiek op hem "onoprecht" overkomt.