Woensdag maakten de planbureaus bekend dat de klimaatdoelen van het kabinet waarschijnlijk niet worden gehaald met de plannen die zijn doorgerekend. Daaropvolgend kondigde premier Mark Rutte aan de energiebelasting te verlagen en een CO2-heffing voor bedrijven in te voeren. Volg het debat hierover tussen de Kamer en het kabinet.

  • Tweede Kamer debatteert met kabinet over de doorrekening van de klimaatplannen
  • Veel vragen over kabinetsvoorstelen om de energierekening per 2020 te verlagen 
  • Oppositie vraagt om compensatie voor dit jaar, onmogelijk zegt het kabinet
  • Sommige partijen vrezen verkiezingsstunt van kabinet en coalitie
vrijdag om 00:29
Het debat is afgelopen. Er wordt dinsdag over de moties gestemd, maar het belangrijkste is de toezegging van Wiebes aan Klaver om te kijken of mensen dit jaar al gecompenseerd kunnen worden voor de hogere energiebelasting. Hij gaat met de energiebedrijven in gesprek.

De bewindsman zei al dat de Belastingdienst, verantwoordelijk voor de inning van de energietaks, dit niet op zo'n korte termijn en met terugwerkende kracht voor elkaar krijgt. Het uitgangspunt is dus nog steeds een lagere energienota per 2020.

Daarmee sluiten wij dit liveblog af en wensen je een fijne nacht!
vrijdag om 00:15
Asscher en Wilders dienen nog moties in en daarmee is ook dit deel van het debat afgerond. Rutte en Wiebes krijgen een korte pauze van vijf minuten voordat zij de ingediende moties beoordelen. 

Het is overigens aan de Kamer of zij willen dat het kabinet gehoor geeft aan de oproep van de parlementariërs.
vrijdag om 00:09
Klaver is snel klaar en dient geen moties in. Marijnissen wel, zij vraagt om de verhoging van de energierekening "zo snel mogelijk" te compenseren. Ze krijgt steun enkele oppositiepartijen.
vrijdag om 00:07
Dan zit het er ook op voor Wiebes en mag de Kamer beginnen aan haar tweede termijn, bedoeld om concluderend terug te kijken op het debat en eventueel om moties in te dienen.
vrijdag om 00:01
Op een vorm van rekeningrijden hoeft niemand te rekenen, dit kabinet wil er niet aan, bevestigt Wiebes nog maar eens. Er komt maximaal een onderzoek naar deze vorm van automobilistenbelasting, zoals in het regeerakkoord is afgesproken. Het is geen geheim dat de VVD maar ook het CDA iedere vorm van rekeningrijden zullen blokkeren.
donderdag om 23:48
SP'er Marijnissen wil concrete bedragen als het gaat om de belofte de energienota te verlagen per 2020, maar daar kan Wiebes niets over zeggen, behalve dat het om "een ferme stap" gaat.
donderdag om 23:41
Dat gaat voor Klaver net iets te snel. "Wij zijn niet over één nacht ijs gegaan", zegt de GroenLinks-leider. Hij heeft de indruk dat dit bij de energiebedrijven te regelen is.

Wiebes belooft er nog een keer naar te kijken, maar waarschuwt dat de Belastingdienst er niets meer aan kan veranderen.

Dat triggert Dijkhoff en Buma om te waarschuwen voor valse beloften voor de kiezers, maar Wiebes blijft bij zijn toezegging hier schriftelijk op terug te komen. Of dat volgende week maandag nog lukt, kan hij niet beloven.
donderdag om 23:36

Dat waren de antwoorden van Rutte tot zover. Minister Wiebes (Klimaat) is aan het woord.

De bewindsman begint direct met een voor de oppositie teleurstellend antwoord: voor dit jaar is een verlaging of compensatie van de energiebelasting niet aan de orde.

"Ik vind het een sympathiek idee en het resoneert ook in het kabinet", zegt Wiebes er wel over. Hij heeft bij de Belastingdienst gecheckt of het uitvoerbaar is en dat is niet het geval. "Ik wil geen verwachtingen wekken", aldus Wiebes.

donderdag om 23:32
Asscher vraagt naar de opbrengsten van de toekomstige CO2-heffing, in de kabinetsbrief aan de Kamer staat dat die naar de industrie gaan. De premier verwijst naar de uitwerking van de plannen die eind april wordt verwacht.

Ook wil de PvdA'er opheldering over mogelijke memo's die al dan niet ten grondslag lagen over de verlaging van de energierekening. "Daar zeggen we helemaal niets over", zegt Rutte. Het kabinet, een de premier in het bijzonder, heeft geen goede ervaringen met het prijsgeven van memo's in de debatten over de totstandkoming van de afschaffing van de dividendbelasting.

Naast het feit dat de memo's het kabinet in verlegenheid bracht, is Rutte ook principieel tegen het openbaar maken van documenten over vertrouwelijke gesprekken tussen politici en ambtenaren.
donderdag om 23:25
Baudet is inmiddels aangeschoven bij Pauw & Jinek en krijgt daar de vraag waarom hij niet in de Kamer is gebleven om het debat te voeren.

Volgens de FvD'er heeft hij zijn punt in het parlement kunnen maken en ook een motie mede-ondertekend van de oppositie om de energierekening dit jaar al te verlagen in plaats van in 2020.
donderdag om 23:16
Het debat wordt hervat. Premier Rutte begint te zeggen dat het wat hem betreft kort kan blijven want er zijn niet veel vragen gesteld.
donderdag om 22:53
Tunahan Kuzu van DENK is vrij snel door zijn bijdrage heen omdat hij niet wordt geïnterrumpeerd.

Dat betekent dat we alle sprekers van de Tweede Kamer hebben gehad. Kamervoorzitter Khadija Arib schorst tot 23.10 uur voordat Rutte en Wiebes beginnen met de antwoorden op de vragen die zij hebben gekregen.
donderdag om 22:46
ChristenUnie-leider Segers is de een na laatste spreker van de Kamer in dit deel van het debat. Hij vond het woensdag een mooie dag dat er maatregelen zijn die voor minder CO2 zorgen, maar het is nog wel een behoorlijke opgave. 


donderdag om 22:39
donderdag om 22:34
CDA-leider Buma heeft zich nog maar weinig laten zien tijdens dit debat. Hij noemt de doorrekeningen in zijn bijdragen "haalbaar en betaalbaar", zoals bijna iedere CDA'er de plannen noemt.

Hij is blij met de extra maatregelen van het kabinet, maar waarschuwt net als de VVD dat een CO2-heffing geen bedrijven naar het buitenland moet jagen.

Buma houdt het verder kort en maakt zijn vier minuten spreektijd bij lange na niet vol.
donderdag om 22:15
Baudet heeft inmiddels het Kamergebouw verlaten en is op weg naar de studio van Pauw&Jinek. Aanvankelijk zou Asscher met hem meegaan, maar de PvdA'er heeft besloten bij het debat te blijven.
donderdag om 22:11
Nu probeert Klaver tijdens de inbreng van Dijkhoff om de korting op de energierekening al voor dit jaar te regelen. Dat zou via een compensatie moeten gebeuren, want de belasting voor dit jaar kan niet meer worden teruggedraaid.

Ook Dijkhoff verwijst, net als Jetten eerder, dat het kabinet wat hem betreft hier naar moet kijken. Hij noemt de gedachte "sympathiek", maar wijst ook op andere verantwoordelijkheden. Met andere woorden: het moet allemaal passen binnen de financiële plaatjes.
donderdag om 22:04
Wilders wantrouwt de belofte van het kabinet om de energiebelasting per 2020 te verlagen (ANP).
donderdag om 22:03
Asscher haakt nog in op de vraag van Marijnissen, namelijk over welke bedragen het eigenlijk gaat inzake de lagere energierekening.

"Er waren zorgen, dan ga je het gesprek aan", zegt Jetten daar alleen over. Het is aan het kabinet om de plannen verder uit te werken. De antwoorden komen in april, zoals eerder aangekondigd door Rutte.

Asscher maakt het spannend door naar "memo's" te vragen van mogelijke doorrekeningen. Het kabinet en de coalitie hebben sinds de aangekondigde afschaffing van de dividendbelasting geen goede ervaringen met al dan niet bestaande, geheime documenten.
donderdag om 21:56
Net als GroenLinks-leider Klaver, vraagt nu ook Wilders of huishoudens al dit jaar gecompenseerd kunnen worden voor de hogere energielasten, in plaats van per 2020 zoals het kabinet gister aankondigde. 

Jetten legt de bal bij het kabinet. Als er financieel ruimte voor is, vindt hij een vergoeding voor dit jaar prima.
donderdag om 21:53
Marijnissen wil garanties van Jetten over de beloofde lagere energierekening, maar die kan de D66'er niet geven. De belasting gaat namelijk omlaag, maar dat zegt niets over de de hoogte van bijvoorbeeld de gas- of stroomprijs. 

"We krijgen zes dagen voor de verkiezingen te horen dat de energierekening omlaag gaat, dan vind ik het te makkelijk om geen bedragen te noemen", zegt Marijnissen. Maar Jetten kan er niets over zeggen. "Dat zou goedkope verkiezingsretoriek zijn." 

Wel geeft hij toe dat de verhoging van de energierekening door dit kabinet "te gortig" was, nadat het kabinet Rutte-Asscher de energienota al flink had verhoogd.
donderdag om 21:41
Jetten benadrukt in zijn bijdrage nog maar eens dat klimaat het speerpunt van D66 is. "Wij zitten in het kabinet voor het klimaat. Om de klimaatdoelen van 'Parijs' te halen."

Hij vraagt aan het kabinet hoe de klimaatmaatregelen, zoals een CO2-heffing, nu verder worden uitgewerkt.
donderdag om 21:38
Ook PVV-leider Geert Wilders gelooft de belofte van Rutte niet en ook hij haalt de belofte van 1.000 euro van stal. Wilders vindt dat Rutte het beleid van GroenLinks uitvoert. "De VVD probeert het klimaat als een woekerpolis te verkopen", foetert de PVV'er. 

Hij hekelt net als Baudet dat er geld wordt uitgegeven aan klimaatbeleid, Wilders ziet dat liever naar publieke middelen gaat. Hij herhaalt verder zijn campagneboodschap: Stem Rutte op 20 maart weg. 
donderdag om 21:30
Asscher vond woensdag een positieve dag voor het klimaat en voor de politiek. Koopkrachtreparatie voor de lage inkomens door de energierekening te verlagen en een CO2-heffing voor bedrijven zijn linkse thema's, aldus de PvdA'er. Hij zal goed opletten of het geen valse belofte is van Rutte. 
donderdag om 21:22
De sfeer is in de Tweede Kamer voorafgaand aan het debat nog goed bij Jetten (links) en Dijkhoff (rechts) (ANP).
donderdag om 21:21
Ook CDA-leider Sybrand Buma is niet te spreken over het optreden van Baudet. De FvD-man moet op tijd weg vanwege een mediaoptreden bij Pauw&Jinek vanavond. Wacht Baudet het antwoord van het kabinet nog af, vraagt Buma zich af? 

"Als de andere sprekers opschieten wel", zegt Baudet glimlachend, die weet dat hij nooit op tijd kan zijn voor de kabinetsreactie in het parlement. "Stuitend", vindt Buma. 

Overigens zit PvdA-leider Lodewijk Asscher om diezelfde reden het debat ook niet uit.
donderdag om 21:15
Jetten leest een passage uit het verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamer van Forum voor Democratie voor:

"Forum voor Democratie steunt de energietransitie, onder meer om onafhankelijker te worden van het
Midden-Oosten, om schonere lucht te hebben en om de schitterende koolstof-polymeren die nu
worden opgestookt te behouden."

Dat zijn nu juist de argumenten die de verschillende partijen Baudet voorhouden waarom het klimaatbeleid belangrijk is.
donderdag om 21:09
ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers gooit het over een andere boeg. Met veel oliegeld wordt het salafisme gefinancierd, een conservatieve stroming binnen de islam. "In Saoedi-Arabië sponsort men die duistere kant van de islam", aldus Segers. 

Maar Baudet vindt niet dat je een klimaattransitie kunt ophangen aan één specifieke kwestie. Bovendien, zegt hij: "Er zijn allemaal andere plekken waar je je olie vandaan kunt halen. Slechts 8 procent van onze olie komt Saoedi-Arabië, we halen heel veel olie uit Noorwegen", aldus Baudet.
donderdag om 20:59
GroenLinks-leider Klaver, minister Wiebes (Klimaat) en premier Rutte (ANP).
donderdag om 20:52
Jetten werpt Baudet bovendien voor dat als Nederland niet duurzamer wordt, we onze energie ergens anders vandaan moeten halen. Uit Saoedi-Arabië bijvoorbeeld, waar journalisten worden vermoord. Of via gas uit Rusland, ook geen fijn regime om zaken mee te doen. 

Klaver wijst op de doorrekening van het PBL dat tegenover investeringen om te verduurzamen ook besparingen staan.

Maar Baudet is het daar allemaal niet mee eens. "Dingen kun je altijd betwisten.Hoe kom je aan bepaalde cijfers?", vraagt de FvD-leider zich af. "De opbrengst met wat je bespaard met isolatie is marginaal."

Klaver moet concluderen dat hij Baudets redenering niet volgt. Ook Dijkhoff volgt de FvD-leider niet. "Als je ramen isoleert, slijt dat niet", zegt de VVD'er om aan te tonen dat isoleren bijvoorbeeld wel loont. 
donderdag om 20:42
Klimaat is een belangrijk punt voor Forum voor Democratie, de partij wil vooral niets hebben van de kosten die eraan zijn verbonden. Volgens partijleider Thierry Baudet kost de energietransitie 1.000 miljard euro, een bedrag dat hij al maanden noemt in debatten. Daar tegenover leveren alleen de Nederlandse maatregelen wereldwijd weinig op, aldus Baudet. 

Het bedrag is al meerdere keren nagerekend, maar blijkt niet te kloppen. Ook het kabinet spreekt dit tegen. "Baudet telt investeringen, kosten, subsidies en belastingen bij elkaar op. Dan krijg je dubbeltellingen", zei Wiebes al eerder.

Het Centraal Planbureau (CPB) berekende woensdag dat de kosten lager uitvallen dan waar eerder rekening mee werd gehouden. De kosten voor de Nederlandse samenleving bedragen in 2030 tussen de 1,6 en 1,9 miljard euro. In december raamde het PBL nog 3 tot 4 miljard euro.

Dijkhoff vindt dan ook dat Baudet met zijn berekeningen kiezers bang maakt en stress veroorzaakt. Ook Jetten beticht Baudet van "bangmakerij".  

donderdag om 20:31
SP-leider Lilian Marijnissen is sceptisch over de kabinetsbelofte van een lagere energierekening. 
Had Rutte niet eerder toezeggingen gedaan die hij later niet kon nakomen? Marijnissen herinnert de premier maar weer eens dat hij de kiezer 1.000 euro had beloofd die er nooit is gekomen.

De SP is overigens wel mede-ondertekenaar van de klimaatwet, waarin de klimaatdoelen zijn opgesteld. Voor Marijnissen is het vooral belangrijk dat burgers worden ontzien met de klimaatmaatregelen.

Het is verder opvallend dat geen enkele partij de SP interrumpeert.
donderdag om 20:27
Klaver vraagt naar de mogelijkheden van rekeningrijden, maar de GroenLinkser zou het antwoord al moeten weten. Dit is een taboe voor de VVD en in iets mindere mate  ook voor het CDA in deze kabinetsperiode onbespreekbaar is. Er mag wel onderzoek naar worden gedaan.

Ook wil Klaver voor dit jaar al compensatie voor de energierekening. Die stijgt namelijk in 2019 gemiddeld met meer dan 300 euro. De belastingverlaging op de energienota kan pas vanaf 2020 via wetgeving worden geregeld.  

Verder stelt Klaver voor om na de verkiezingen op 20 maart samen met het kabinet om tafel te zitten om een zo breed mogelijk draagvlak voor klimaatmaatregelen te krijgen.

Over het algemeen is de inbreng van Klaver positief van aard.
donderdag om 20:22
Marianne Thieme (Partij voor de Dieren) wil ook aandacht voor methaan, net als CO2 een broeikasgas. Dat wordt vooral gebruikt door de landbouw. Naast verduurzamen, moeten ook maatregelen worden genomen in de voedselketen om het klimaat te verbeteren, vindt Thieme.
donderdag om 20:18
GroenLinks-leider Jesse Klaver trapt af. Hij geeft direct toe: we waren blij verrast met de kabinetsplannen om de energiebelasting te verlagen per 2020 en een CO2-heffing voor bedrijven in te vullen. "Een gevulde uitgestoken hand", aldus Klaver.

GroenLinks pleit al lang voor zo'n heffing. VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff wil van Klaver weten wat hij wat dat betreft precies voor ogen heeft. De liberalen vrezen dat een te hoge heffing bedrijven wegjaagt uit Nederland, met banenverlies en wellicht een hogere CO2-uitstoot elders tot gevolg.

D66-fractievoorzitter Rob Jetten wil van Klaver weten wat er met de opbrengsten moet gebeuren. Het kabinet wil dit gebruiken voor vergroening. Tot Jettens genoegen Klaver ook.
donderdag om 20:11
Na een eerste mislukte poging op woensdag, stemmen de coalitiepartijen nu wel in met een debat over de doorgerekende klimaatplannen.

De Tweede Kamer debatteert met premier Mark Rutte en minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat), maar de oppositie zal ook veel vragen hebben aan de coalitie.