Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) ziet er nog niets in om sociale media die een rol kunnen spelen bij de beïnvloeding van verkiezingen en verspreiding van desinformatie aan wetten en regels te binden.

De bewindsvrouw reageerde donderdag in een Kamerdebat op uitspraken van Facebook-beleidsbaas Edo Haveman die wetgeving op het gebied van politieke advertenties juist toejuicht.

Ollongren noemde de oproep van Facebook "te makkelijk", omdat techreuzen daarmee hun eigen verantwoordelijkheid ontlopen.

"Wetgeving is misschien wel makkelijker dan zelfregulering", zei de minister. Zij wijst erop dat het gevaar bestaat dat techbedrijven dan niet meer zullen doen dan de wet voorschrijft.

'Sprake van een vacuüm'

Haveman zei een dag eerder in een hoorzitting met de Tweede Kamer dat hij wetgeving wel een goed idee vindt. "Op het moment is het nog altijd zo dat we eigen verantwoordelijkheid moeten nemen en zelfregulering moeten toepassen", aldus Haveman. "Dat is omdat er sprake is van een vacuüm."

PvdA-leider Lodewijk Asscher vindt ook dat er regels moeten komen. De sociaaldemocraat zei dat zelfregulering alleen kan werken binnen kaders die de overheid vaststelt. "We moeten onze tanden laten zien, dit gaat over bedrijven met grotere budgetten dan onze rijksoverheid." Hij vindt dat het kabinet veel steviger moet optreden om de democratie te beschermen en niet moet wachten op de techreuzen.

Ollongren wil bedrijven als Facebook en Google eerste de tijd geven om de problemen zelf aan te pakken, maar uiteindelijk sluit zij wetgeving niet uit. Al zal het wel moeilijk worden om wetten te maken die de juiste problemen aanpakken. Zo vraagt zij zich af of de regels op de bedrijven of de verantwoordelijkheden van politieke partijen gericht moeten zijn.

Facebook onder vuur

Facebook ligt sinds de laatste Amerikaanse presidentsverkiezingen onder vuur vanwege de verspreiding van nepnieuws en desinformatie. Het techbedrijf werkt aan nieuwe maatregelen die de online politieke campagnes en de verspreiding van desinformatie moet aanpakken.

De nieuwe maatregelen zijn naar verwachting eind maart rond. Dat is net op tijd voor de verkiezingen voor het Europees Parlement, maar te laat voor de indirecte Eerste Kamerverkiezingen.

Experts kritisch over bewustwordingscampagne

Het ministerie van Binnenlandse Zaken kondigde eerder al aan een bewustwordingscampagne te starten in de strijd tegen nepnieuws en desinformatie. Tijdens de hoorzitting van woensdag toonden experts zich kritisch over deze campagne. Zo bestaat het gevaar dat de campagne juist achterdocht kan opwekken, terwijl het op dit moment op dat vlak juist goed gaat.

Uit onderzoek van het Commissariaat voor de Media blijkt dat Nederlanders al meerdere nieuwsbronnen raadplegen en daardoor nepnieuws beter kunnen herkennen.

Mede hierdoor heeft nepnieuws een relatief kleine impact op het Nederlandse publiek.